آرتروز بیماری تخریبی مفاصل است که میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد و اغلب با دو روش درمانهای غیرجراحی و جراحی درمان میشود، اما یکی از دغدغههای افراد انتخاب بین این دو گزینه میباشد، در این مقاله قصد داریم تا مقایسهای از درمان جراحی و غیرجراحی آرتروز داشته باشیم.
جراحی آرتروز
جراحی آرتروز به سه صورت، آرتروسکوپی، استئوتومی و تعویض مفصل انجام میشود. روش آرتروسکوپی به گونهای است که لولهای بسیار کوچک به داخل مفصل مورد نظر وارد میشود تا وجود آرتروز تایید شود و بعد از آن جراحی شروع میشود. استئوتومی نیز یکی از روشهای جراحی برای درمان آرتروز مخصوصا آرتروز زانو میباشد. در این تکنیک بخشی از استخوان (معمولاً تیبیا یا فمور) برش داده شده و قطعات با زاویهای جدید جابهجا میشوند تا فشار از ناحیه آسیبدیده غضروف به سمت بخش سالمتر منتقل گردد. در مرحله آخر آرتروز زانو نیز که مفصل زانو آسیب زیادی دیده، باید مفصل تعویض شود.
درمان غیر جراحی آرتروز
سلول درمانی رویکردی پیشرفته و بازساختی در درمان آرتروز است که با بهرهگیری از سلولهای بنیادی، فرآیند ترمیم غضروف و بافتهای آسیبدیده را تحریک میکند. این سلولها با آزادسازی فاکتورهای رشد، التهاب را کاهش داده، تولید غضروف جدید را تقویت و عملکرد مفصل را بهبود میبخشند.
مقایسه درمان جراحی و غیرجراحی آرتروز
از تفاوتهای این دو روش میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
| معیار مقایسه | درمان جراحی | درمان غیرجراحی |
| کاندیدای مناسب | بیماران با آرتروز پیشرفته
موارد غیرقابل درمان با روشهای دیگر |
بیماران با آرتروز خفیف تا متوسط |
| مزایا | 1. کاهش درد 2. بهبود عملکرد حرکتی 3. دوام طولانیمدت 4. کاهش وابستگی به دارو |
1. قابلیت ترمیم بافتهای آسیبدیده 2. بازسازی غضروف 3. افزایش دامنه حرکتی 4. روش کمتهاجمی 5. دوره نقاهت کوتاه |
| عوارض | 1. درد و تورم 2. عفونت 3. لخته شدن خون 4. مشکلات تنفسی 5. حساسیت به بیهوشی 6. محدودیت حرکت یا خشکی مفصل |
1. تب 2. خستگی 3. واکنشهای التهابی 4. عفونت 5. آسیب به بافتهای اطراف 6. تشکیل تومور (نادر) |
| مراقبتهای بعدی | 1. تعویض منظم پانسمان 2. رژیم غنی از آهن و میوه 3. هیدراته نگهداشتن بدن 4. پرهیز از غذاهای حاوی ویتامین K 5. پرهیز از الکل و سیگار 6. کاهش مصرف قهوه 7. پیگیری جلسات فیزیوتراپی 8. استفاده از پانسمان ضدآب 9. استفاده از عصا |
1. پرهیز از ورزشهای سنگین 2. مصرف غذاهای غنی از پروتئین 3. مصرف میوههای رنگی و سبزیجات 4. پرهیز از داروهای ضد انعقاد خون 5. رعایت رژیم غذایی مفید |
| هزینه | هزینه بیشتر | هزینه کمتر |
| دوره نقاهت | دوره نقاهت 4 تا 6 هفتهای | کاهش درد فوری یا طی چند روز ترمیم کامل در 3 تا 6 ماه |
کاندیدای مناسب
طبق گفته stemcellmia.com جراحی برای کسانی که دچار آرتروزهای غیرقابل درمان هستند، گزینه مناسبی است ولی درمان غیر جراحی آتروز از سطح یک تا سطح متوسط پاسخگو است.
مزایای جراحی آرتروز
- کاهش درد
- بهبود عملکرد حرکتی
- دوام طولانی مدت
- کاهش وابستگی به دارو
مزایای درمان غیر جراحی آرتروز
- قابلیت ترمیم بافتهای آسیب دیده مفصل
- بازسازی غضروف
- افزایش دامنه حرکتی
- روشی کم تهاجمی
- دوره نقاهت کوتاه
عوارض جراحی آرتروز
جراحی آرتروز در دسته درمانهای تهاجمی قرار دارد، به همین دلیل ممکن است عوارض بیشتری نسبت به درمان غیر جراحی داشته باشد.
- درد و تورم
- عفونت
- لخته شدن خون
- مشکلات تنفسی
- حساسیت به مواد بیهوشی
- محدودیت حرکت یا خشکی مفصل
عوارض درمان غیر جراحی آرتروز
- تب
- خستگی
- واکنشهای التهابی
- عفونت
- آسیب به بافتهای اطراف
- تشکیل تومور (نادر)
مراقبتهای بعد از جراحی آرتروز
- پانسمان باید هر چند وقت یکبار عوض شود.
- رژیم غذایی غنی حاوی آهن زیاد و میوه مصرف کنید.
- بدن خود را هیدراته نگه دارید.
- از مصرف مواد غذایی حاوی مقادیر بالای ویتامین K مانند کلم بروکلی، جگر، لوبیا سبز، سویا، اسفناج، کلم، گلکلم، کاهو، عدس و پیاز خودداری کنید. همچنین مصرف الکل و سیگار را از برنامههای خود کنار بگذارید و مصرف قهوه را به حداقل برسانید.
- پیگیری خوبی داشته باشید و جلسات فیزیوتراپی را نیز فراموش نکنید.
- حداقل یک هفته پس از جراحی و تا خشک شدن کامل زخم، هنگام استحمام از پانسمان ضدآب روی محل جراحی استفاده کنید و پس از اتمام، آن را با پانسمان معمولی تمیز تعویض نمایید.
- در هنگام راه رفتن تا چند ماه اول از عصا استفاده کنید.
مراقبتهای بعد از درمان غیر جراحی آرتروز
بعد از پایان درمان آرتروز بدون جراحی باید مراقبتهایی را انجام داد تا از بروز عوارض جلوگیری شود.
- ورزشهای سنگین را تا وقتی که پزشک به شما اجازه نداده، انجام ندهید.
- غذاهای غنی از پروتئین (مثل ماهی، تخممرغ، حبوبات) و آنتیاکسیدان (میوههای رنگی، سبزیجات) مصرف کنید.
- داروهای ضد انعقاد خون مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن با فرآیند ترمیم تداخل دارند، به همین دلیل نباید مصرفی از این داروها داشته باشید.
- رژیم غذایی مفیدی داشته باشید.
هزینه
هزینه این دو روش برای همهی افراد یکسان نیست و براساس نوع آسیب، مراقبتهای قبل و بعد، کلینیک انتخابی و تجربه جراح متفاوت است، با این حال هزینه درمان غیرجراحی آرتروز کمتر از جراحی میباشد. اگر به دنبال اطلاعات کافی از هزینه این دو روش هستید با مشاورین ما در تماس باشید.
دوره نقاهت
دوره نقاهت جراحی آرتروز به شدت آسیب بستگی دارد ولی معمولا چهار تا شش هفته زمان میبرد، ولی برای درمان غیر جراحی این روش درمانی دوره نقاهت طولانی ندارد و بیماران اغلب بلافاصله یا پس از چند روز، کاهش قابلتوجه درد را تجربه میکنند. با این حال، ترمیم کامل بافتهای آسیبدیده معمولاً به ۳ تا ۶ ماه زمان نیاز دارد تا نتایج پایدار حاصل شود.
سخن پایانی
در این مقاله سعی شد تا مقایسه درمان جراحی و غیرجراحی آرتروز به طور کامل مورد بررسی قرار گیرد، انتخاب بین درمان غیرجراحی و جراحی آرتروز به شدت بیماری و شرایط بیمار بستگی دارد. تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم، کلید موفقیت و درمان شما است.
منابع: