زانو قدرت خود را به واسطهی تاندونهای خود به دست میآورد. حال اگر به هر دلیلی تاندون دچار آسیب از جمله پارگی شود، حتی انجام کوچکترین کار هم برای فرد با درد همراه است. با ما همراه باشید تا پارگی تاندون زانو را از بسیاری از جهات مورد بررسی قرار دهیم.
پارگی تاندون زانو چیست؟
تاندونها ساختارهای فیبری قوی و انعطافپذیری هستند که عضلات را به استخوانها متصل میکنند. تاندون چهارسر ران در ناحیه زیر کشکک زانو به استخوان درشتنی متصل است و نقش کلیدی در صاف کردن پا و تحمل وزن بدن دارد. در صورت آسیب به این تاندون (پارگی جزئی یا کامل)، درمان بر اساس شدت آسیب و شرایط بیمار تعیین میشود.
دلایل بروز پارگی تاندون زانو
پارگی تاندون زانو دلایل زیادی دارد که از آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- ضربه مستقیم به جلوی زانو
- پریدن از ارتفاع
- ورزش با پرشهای مکرر (بسکتبال، والیبال و دو و میدانی)
- چاقی
- افزایش سن
- ضعف عضلانی
- انجام حرکات نادرست
- مبتلا به بیماری های اعم از مشکلات التهابی، روماتیسم مفصلی، دیابت، بیماری خودایمنی
علائم پارگی تاندون زانو
به طور معمول اگر پارگی برای تاندون زانو به وجود آید، علائم آن به صورت زیر هستند.
- درد شدید و ناگهانی: درد تیز در جلوی زانو، به ویژه زیر کشکک، که با حرکت، پله رفتن یا بلند شدن از صندلی تشدید میشود.
- تورم و التهاب: متورم شدن سریع ناحیه زانو، همراه با گرما، قرمزی و حساسیت به لمس.
- محدودیت حرکتی: ناتوانی یا دشواری شدید در صاف کردن کامل زانو و گاهی خم کردن آن نیز دردناک است.
- ضعف عضلانی: احساس ضعف قابلتوجه در پا و ناتوانی در تحمل وزن روی زانوی آسیبدیده.
- صدای پارگی: شنیدن یا احساس صدای تق یا پارگی در لحظه آسیب.
- تغییر ظاهری: جابهجایی کشکک به سمت بالا، ایجاد فرورفتگی زیر آن یا فضای خالی قابل مشاهده.
- بیثباتی زانو: حس خالی کردن یا لقی زانو هنگام ایستادن یا حرکت.
- خشکی و گرفتگی: سفتی مفصل، به ویژه پس از استراحت طولانی یا صبحها.
انواع پارگی تاندون زانو
پارگی تاندون زانو نیز انواع مختلفی دارد که نوع آن توسط پزشک تعیین میشود.
- پارگی جزئی: در پارگی جزئی، تمامی بافت نرم تاندون از بین نمیرود و تنها بخشی از آنها دچار آسیب و پارگی شدهاند.
- پارگی کامل: با پارگی کامل تاندون کشکک زانو، تاندون به طور کامل از کشکک زانو جدا میشود.
تشخیص پارگی تاندون زانو
بعد از آسیبی که به تاندون وارد شده، اگر برای تشخیص این عارضه به پزشک مراجعه کنید. پزشک از راههای زیر برای تشخیص پارگی تاندون زانو استفاده میکند.
- معاینه بالینی: پزشک با گرفتن سابقه دقیق و معاینه فیزیکی، دامنه حرکتی زانو را ارزیابی میکند. تستهای اختصاصی مانند تست اکستنشن فعال (ناتوانی در صاف کردن زانو) یا استفاده از دستگاه فشارسنج برای اندازهگیری قدرت عضله چهارسر، پارگی را تأیید میکنند.
- اشعه ایکس (X-ray): برای مشاهده جابهجایی کشکک به سمت بالا، شکستگی همراه یا تغییرات استخوانی مفید است و به ویژه در تشخیص پارگی کامل کمک میکند.
- امآرآی (MRI): طلاییترین روش تصویربرداری برای ارزیابی دقیق بافتهای نرم امآرآی میباشد که محل، شدت (جزئی یا کامل) و گستردگی پارگی تاندون را با جزئیات بالا نشان میدهد.
- سونوگرافی: روشی سریع و ارزان برای بررسی وضعیت تاندون در حین حرکت و تشخیص پارگی یا التهاب همراه، به ویژه در مراحل اولیه محسوب میشود.
روش های درمان پارگی تاندون زانو
باید بدانید که در صورت آسیب یا پارگی تاندون زانو، درمان مربوط به آن باید سریعا انجام شود، تا عوارض ناخواستهای را به همراه نداشته باشد. از طرفی این سری از درمانها باید توسط پزشک متخصص انجام شوند، به همین دلیل توصیه میشود تا برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و درمان کشیدگی تاندون با سلول بنیادی با مشاورین ما در تماس باشید.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی نقش مهمی در درمان کشیدگی تاندون و پارگی دارد. در واقع تقویت عضلات اطراف زانو، افزایش دامنه حرکتی، بهبود تعادل و کاهش درد و التهاب با این گزینه امکان پذیر است. بعضی از حرکاتهای آن عبارتند از:
مینی اسکات
- پشتتان را به دیوار چسبانید.
- بعد از آن باسن خود را پایین بیاورید، طوری که زانوها حالت 90 درجه به خود بگیرند.
- در حالت نشسته 10 ثانیه بمانید.
- 8 تا 10 بار آن را تکرار کنید.
کشش پا
- روی صندلی بنشینید.
- سپس به تدریج پای راست را از روی زمین بلند کنید تا عضلات جلوی ران (چهارسر) به طور قوی منقبض شوند.
- 10 تکرار برای پا راست و 10 تکرار برای پای چپ
حرکت حلزونی
- به پهلو بخوابید.
- بازو را زیر سر بگذارید.
- زانوهایتان را از هم فاصله دهید.
- سپس زانویی که بالا قرار دارد را به آرامی سرجای خود برگردانید.
- 2 تا 3 ست با 8 تا 12 تکرار در هر ست انجام دهید.
دارودرمانی
دارودرمانی که برای درمان کشیدگی تاندون پا یا پارگی تاندون استفاده میشود، بیشتر جنبهی کم کردن درد ناشی از آسیب را دارد. با کمک این گزینه ورم و درد ناشی از آسیب به مراتب کاهش مییابد.
اوزون تراپی
طبق گفته springer با تزریق گاز اوزون گاز اکسیژن بیشتر به ناحیهی آسیب دیده میرسد و فرآیند ترمیم سرعت بخشیده میشود. در نتیجه فرد شاهد کاهش درد، التهاب، بهبود گردش خون و تسریع بازسازی بافتهای آسیبدیده میگردد.
لیزر درمانی
لیزر درمانی نیز یکی از راههای درمان پارگی تاندون زانو بدون جراحی میباشد، با انجام این مورد سلولهای بافت آسیب دیده به خوبی تحریک میشوند و تقسیم سلولی اتفاق میافتد و در ادامه جریان خون و اکسیژن رسانی در محل آسیب دیده افزایش مییابد.
تزریق PRP
Prp در واقع پلاسمای غنی شده با پلاکت خون خود فرد است که با تزریق آن فاکتورهای رشد مورد نیاز به تاندون پاره شده، وارد میشوند و سعی میکنند تا پارگی را برطرف کنند.
جراحی
در صورتی که هیچکدام از راههای گفته شده، برای فرد پاسخگو نباشد، در آخرین مرحله از جراحی استفاده میشود. جراحی پارگی تاندون چهارسر زانو معمولا برای موارد پارگی کامل انجام میشود و هدف آن ترمیم و اتصال مجدد انتهای تاندون پارهشده به کشکک زانو با استفاده از بخیههای قوی و انکور (لنگرهای استخوانی) است تا ثبات و عملکرد طبیعی زانو بازگردد. این عمل هرچه زودتر (ترجیحا در چند روز اول پس از آسیب) انجام شود، نتایج بهتری دارد و میتواند به صورت باز یا کمتهاجمی (آرتروسکوپیک) صورت گیرد.
آیا میتوان از پارگی تاندون زانو پیشگیری کرد؟
با انجام برخی نکات ساده، میتوانید از پارگی تاندون زانو پیشگیری کنید.
- قبل و بعد هر نوع فعالیت ورزشی که دارید، حتما گرم و سرد کردن را انجام دهید.
- در هنگام انجام حرکات ورزشی از مربی کمک بگیرید.
- از وارد کردن نیروی بیش از تحمل به زانو خودداری کنید.
- از کفش و تجهیزات ورزشی مناسب استفاده کنید و در صورت لزوم، بریس یا محافظ زانو بپوشید.
سخن پایانی
در این بخش سعی شد تا پارگی تاندون زانو و درمان آن مورد بررسی قرار گیرد، با وجود نکات پیشگیری که گفته شد، میتوانید از بروز این مشکل جلوگیری کنید. در صورت آسیب نیز مراجعه سریع به پزشک را فراموش نکنید.
سوالات متداول
چند روز بعد از درمان پارگی تاندون زانو میتوان راه رفت؟
بعد از درمان پارگی تاندون زانو، بسته به نوع پارگی و جراحی، معمولا در هفته اول با عصا یا واکر شروع به راه رفتن محدود میکنید (فقط انگشتان پا تماس با زمین) و کمکم در عرض ۴ تا ۶ هفته میتوانید وزن کامل را روی پای خود بیندازید.
علت خالی کردن زانو بعد از پارگی تاندون چیست؟
این اتفاق به دلیل قطع اتصال عضله چهارسر به ساق پا رخ میدهد، در نتیجه عضله نمیتواند مفصل زانو را قفل و پایدار نگه دارد.
منابع: