زانو مهمترین عضو از بدن است، چرا که تمامی فعالیتها حرکتی فرد توسط این بخش انجام میشود، زانو از بخشهای زیادی تشکیل شده که مهمترین آن، رباط داخلی میباشد. این بخش با توجه به شیوهی نادرست زندگی افراد، ممکن است دچار آسیب مخصوصا پارگی شود. به همین دلیل در ادامه پارگی رباط داخلی زانو و دیگر مسائل مربوط به آن را به خوبی مورد بررسی قرار خواهیم داد.
رباط داخلی زانو کجا قرار دارد؟
در ابتدا نیاز است تا بدانیم که رباط داخلی زانو، دقیقا در کجای زانو قرار دارد؟ زانو چهار رباط دارد که هر کدام وظایف مربوط به خود را دارند. همانطور که از نام این رباط مشخص است، رباط داخلی زانو یا همان MCL در قسمت داخلی زانو قرار دارد و از استخوان ران (Femur) به استخوان درشتنی (Tibia) متصل میشود. کاربردی که این رباط دارد، این است که از خم شدن بیش از اندازه زانو به داخل جلوگیری میکند.
چه کسانی در معرض پارگی MCL هستند؟
پارگی رباط داخلی زانو (MCL) را بیشتر ورزشکاران، افراد مسن و زنان با عضلات ضعیف تجربه میکنند. همچنین کسانی که آرتروز یا سایر بیماریهای قبلی زانو نیز دارند، بیشتر در معرض پارگی این ناحیه هستند.
انواع پارگی رباط داخلی زانو
پارگی رباط داخلی زانو سه دسته است که براساس شدت پارگی دستهبندی میشود.
- درجه یک: در این نوع پارگی، تعداد کمی از بخشهای رباط آسیب میبینند که با درمانهای جزئی قابل درمان است.
- درجه دو: در پارگی درجه دو، فرد افزایش شلی مفصل و بیثباتی متوسط را تجربه میکند.
- درجه سه: نوع آخر نیز، آخرین درجه از پارگی است و فرد سریعا باید این نوع پارگی را درمان کند.
علل پارگی رباط داخلی زانو
دلایل زیادی برای پارگی رباط داخلی زانو وجود دارد، از عوامل خطر پارگی رباط داخلی زانو میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- ضربه مستقیم: نیروی شدید واردشده به قسمت خارجی زانو (مثلاً در برخورد با بازیکن دیگر یا افتادن)، باعث باز شدن ناگهانی سطح داخلی مفصل زانو میشود. این حرکت، رباط صلیبی قدامی را به شدت تحت کشش قرار داده و اغلب منجر به پارگی کامل یا جزئی آن میگردد.
- پیچش ناگهانی: چرخش سریع بدن در حالی که پا روی زمین ثابت مانده (مثل تغییر جهت ناگهانی در دویدن یا فرود پس از پرش) باعث کشش شدید و پارگی رباط صلیبی میشود.
- فعالیتهای ورزشی پربرخورد: ورزشهایی مانند فوتبال، بسکتبال، راگبی و اسکی به دلیل برخورد، پرش و تغییر جهتهای سریع، شایعترین علل پارگی هستند.
- فرود نامناسب از پرش: فرود با زانوی صاف، چرخش همزمان یا فشار بیشازحد، نیروی زیادی به رباط وارد میکند و خطر پارگی را افزایش میدهد.
علائم پارگی رباط داخلی زانو
پارگی رباط داخلی نیز مثل پارگی رباط جانبی داخلی زانو علائمی دارد، به همین دلیل این علائم عبارتند از:
- درد شدید و موضعی: درد تیز و شدید در سمت داخلی زانو، به ویژه هنگام لمس، فشار یا حرکت مفصل.
- تورم سریع و قابلتوجه: متورم شدن مفصل معمولاً در ۲۴ ساعت اول پس از آسیب، ناشی از خونریزی داخل مفصلی (همارتروز).
- احساس بیثباتی یا خالی کردن: حس لقی، ناپایداری یا خالی شدن زانو هنگام ایستادن، راه رفتن یا تغییر جهت.
- محدودیت حرکتی و سفتی: دشواری در خم کردن یا صاف کردن کامل زانو به دلیل درد و تورم.
- کبودی زیاد: ظاهر شدن کبودی و تغییر رنگ پوست اطراف زانو یا ساق، به دلیل خونریزی زیرپوستی.
- صدای پارگی: شنیدن صدای تق در لحظه آسیب.
- ناتوانی در تحمل وزن: درد شدید هنگام گذاشتن وزن روی پای آسیبدیده، که اغلب راه رفتن را غیرممکن یا بسیار دردناک میکند.
راه های تشخیص پارگی رباط داخلی زانو
حال که با علائم پارگی رباط زانو آشنا شدهاید، بعد از دیدن این نشانهها هرچه سریعتر باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک نیز در ابتدا میزان درد، تورم و محدودیت حرکتی را به خوبی مورد بررسی قرار میدهد. بعد از آن از تصویربرداری مانند رادیوگرافی یا ام آر آی (MRI) استفاده میکند.
روشهای درمان پارگی رباط داخلی زانو
با وجود تمام مشکلاتی که پارگی رباط زانو برای فرد به وجود میآورد، پزشکان راههای زیادی برای درمان کشیدگی و پارگی رباط داخل زانو MCL استفاده میکنند. برای اینکه اطلاعات کافی در مورد انواع درمان کشیدگی رباط زانو داشته باشید، میتوانید با مشاورین ما در تماس باشید. به طور کلی از روشهای درمانی پارگی رباط داخلی زانو میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
استفاده از یخ
به طور کلی استفاده از یخ، بیشتر جنبه کمک درمانی و کنترل ورم و کبودی دارد، با این حال بیشتر پزشکان از این مورد استفاده میکنند.
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
طبق گفته clevelandclinic داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن مانند یخ، درد التهاب ناشی از پارگی را به مراتب کاهش میدهند.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی عضو جدانشدنی از درمانهای مفصلی و آرتروزی است، این سری از تمرینات با گذر زمان قدرت زانو را افزایش میدهند و خطر آسیبدیدگی مجدد را به حداقل مقدار خود میرسانند.
تزریق پلاسمای غنی شده با پلاکت
تزریق PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) یک روش کمتهاجمی، ایمن و طبیعی برای درمان پارگی رباط داخلی زانو (MCL) است. این پلاسما از خون خود بیمار تهیه میشود و سرشار از فاکتورهای رشد، سیتوکینها و پروتئینهای ترمیمی است. با تزریق به محل آسیب، فرآیند ترمیم بافت را تسریع میکند، التهاب را کاهش میدهد، درد را تسکین میبخشد و عملکرد مفصل را بهبود میبخشد.
جراحی پارگی رباط داخلی زانو (MCL)
جراحی بیشتر برای پارگی نوع سه اجرا میشود، جراحی معمولا با هدف ترمیم مستقیم رباط پارهشده یا بازسازی آن با استفاده از گرافت (معمولاً از تاندونهای خود بیمار یا اهدایی) انجام میشود. این عمل اغلب به صورت کمتهاجمی (آرتروسکوپیک) یا با برش کوچک انجام میگیرد تا ثبات کامل به مفصل زانو بازگردد.
[مطالعه بیشتر: تفاوت پارگی و کشیدگی رباط زانو]پیشگیری از پارگی رباط داخلی زانو
برای پیشگیری از پارگی این بخش از بدن، حتما قبل از ورزش، گرم کنید و بعد از اتمام نیز چند دقیقه از وقت خود را برای سرد کردن سپری کنید. از تکنیکهای صحیح ورزشی، به خصوص هنگام فرود و تغییر جهت، استفاده کنید. انتخاب کفش ورزشی مناسب با کفی محکم، جذب ضربه عالی و پشتیبانی قوی از قوس پا و پاشنه، ثبات زانو را افزایش داده و فشار روی رباطها را کاهش میدهد.
سخن پایانی
در این بخش سعی شد تا پارگی رباط داخلی زانو به خوبی مورد بررسی قرار گیرد. به یاد داشته باشید که این سری از عارضهها را باید جدی گرفت و برای درمان کشیدگی رباط داخلی زانو و یا پارگی آن سریعا به مرکز معتبری مراجعه کنید. همچنین از درمانهای خودسرانه پرهیز کنید تا مشکلات دیگری برای شما ایجاد نشود.
سوالات متداول
تفاوت پارگی MCL با پارگی ACL چیست؟
پارگی MCL معمولا از ضربه به سمت خارجی زانو ایجاد میشود و بیشتر باعث درد داخلی و بیثباتی جانبی میشود، در حالی که ACL از پیچش یا ضربه مستقیمتر ناشی شده و بیثباتی شدیدتری ایجاد میکند.
پارگی MCL همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر، اکثر موارد (به ویژه درجه ۱ و ۲) با درمان غیرجراحی (استراحت، بریس، فیزیوتراپی) کاملاً خوب میشوند. جراحی فقط در پارگیهای کامل با بیثباتی شدید یا همراه با آسیبهای دیگر لازم است.
آیا پارگی MCL میتواند به آرتروز زانو منجر شود؟
بله، پارگی درماننشده رباط داخلی زانو (MCL) در دراز مدت میتواند منجر به بیثباتی مزمن زانو شود و این بیثباتی، خطر ابتلا به آرتروز زانو (ساییدگی مفصل) را به مرور زمان افزایش میدهد.
منبع: