آرتروز گردن معمولا در اثر فرسایش تدریجی مفاصل و دیسکهای موجود در ناحیه گردن ایجاد میشود. افزایش سن، وضعیت نامناسب بدن، فعالیتهای تکراری و برخی آسیبهای گردنی میتوانند در ایجاد یا تشدید این مشکل نقش داشته باشند. درد و خشکی گردن، محدود شدن حرکات و احساس ناراحتی در شانهها از علائم رایج آرتروز گردن هستند، اما در برخی افراد، این عارضه میتواند با سردرد نیز همراه باشد. به همین دلیل در ادامه آرتروز گردن و سردرد را به خوبی مورد بررسی قرار میدهیم.
آیا آرتروز گردن باعث سردرد می شود؟
شاید این سوال برای شما به وجود آید که آیا آرتروز گردن باعث سردرد میشود؟ باید بدانید که آرتروز گردن نیز باعث سردردهای میگرنی میشود، چرا که افزایش سن احتمال فرسودگی استخوانها و مهرهها را بیشتر از قبل افزایش میدهد. آرتروز گردن بیماری رایجی است که در اکثر سالمندان دیده میشود، این مشکل نیز زمانی که غضروفهای اطراف مفصل فرسوده یا پاره شوند، به وجود میآید. در صورت وارد شدن فشار به اعصاب اطراف نخاع گردنی، بیمار ممکن است علاوه بر درد و علائم مکانیکی گردن، با برخی علائم عصبی نیز مواجه شود. سردرد، سرگیجه و در برخی موارد احساس مشکل یا ناراحتی هنگام بلع از جمله علائمی هستند که ممکن است در کنار مشکلات گردنی بروز پیدا کنند.
نشانههای سردرد ناشی از گردن درد
علائم سردردهای میگرنی به خاطر آرتروز گردن به صورت زیر هستند.
- سردردهای ضرباندار
- سردردهای همراه با حالت تهوع
- سردردهایی که یک سمت سر را درگیر میکنند و حتی درد در ناحیهی شانه نیز احساس میشود.
- سردرد همراه با دوبینی و سرگیجه
- بیحسی و ضعف در یک سمت بدن

چه عواملی سردرد ناشی از آرتروز گردن را بدتر میکنند؟
عوامل زیر سردردهایی که منشا آنها آرتروز گردن است را بدتر میکنند.
- انجام فعالیتهای روزمره یا شغلی که فشار زیادی به مهرهها و عضلات گردن وارد میکنند.
- وارد شدن ضربه یا آسیبدیدگی در ناحیه گردن.
- انجام مداوم و تکراری حرکات گردن، بهویژه در وضعیت نامناسب.
- قرار گرفتن سر و گردن به سمت جلو برای مدت طولانی، مانند هنگام کار با تلفن همراه یا رایانه.
- استفاده از بالش نامناسب، بهخصوص بالشهایی که بیش از حد سفت یا بسیار کمارتفاع هستند.
- حفظ وضعیت نامناسب گردن هنگام نشستن، ایستادن یا انجام فعالیتهای روزمره.
- انجام حرکات ورزشی نادرست یا تمریناتی که فشار بیش از حدی به گردن وارد میکنند.
تشخیص آرتروز گردن و سردرد
پزشک ابتدا درباره محل و شدت درد، مدت زمان بروز علائم، خشکی و محدودیت حرکتی گردن و همچنین الگوی سردرد سؤال میکند. در صورتی که سردرد از ناحیه گردن یا پشت سر شروع شود و با حرکت دادن گردن تشدید شود، احتمال ارتباط آن با مشکلات گردنی بیشتر مورد بررسی قرار میگیرد.
در مرحله بعد، دامنه حرکتی گردن، وضعیت عضلات و وجود حساسیت یا درد در ناحیه گردن و شانهها بررسی میشود. برای ارزیابی تغییرات استخوانی و مفصلی نیز ممکن است تصویربرداری مانند رادیوگرافی، MRI یا در برخی موارد CT اسکن درخواست شود. MRI به ویژه زمانی اهمیت دارد که پزشک به درگیری دیسک، فشار روی اعصاب یا نخاع و سایر مشکلات ساختاری مشکوک باشد.
درمان آرتروز گردن و سردرد
برای درمان آرتروز گردن و سردرد باید درمان را به صورت ریشهای انجام دهید. یکی از راههای موثر در درمان آرتروز استفاده از سلول بنیادی اتولوگ است که توصیه میشود تا برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه با مشاورین ما در تماس باشید. درمانهای زیر نیز برای کنترل تا بهبود سردرد موثر هستند.
فیزیوتراپی
طبق گفته clevelandclinic برای سردردهای سرویکوژنیک، فیزیوتراپی یکی از درمانهای اصلی محسوب میشود و بعضی مطالعات کاهش قابل توجه دفعات سردرد را بعد از یک دوره درمان نشان دادهاند.
تقویت عضلات عمقی گردن، اصلاح وضعیت سر و شانه و کشش ملایم معمولا از مؤثرترین روشهاست. هدف این است که:
- دامنه حرکت گردن بهتر شود.
- عضلات عمقی و نگهدارنده گردن قویتر شوند.
- فشار روی مفاصل و بافتهای حساس کمتر شود.
- اسپاسم عضلات اطراف گردن و شانه کاهش پیدا کند.
چانه به داخل (Chin tuck)
صاف بنشینید و بدون اینکه سر را به پایین خم کنید، چانه را آرام به سمت عقب ببرید، انگار میخواهید غبغب ایجاد کنید. حدود ۵–۱۰ ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید.
کشش عضله تراپزیوس
سر را به آرامی به یک طرف خم کنید تا در سمت مقابل گردن احساس کشش ملایم کنید. نباید درد تیز یا شدید ایجاد شود.
تقویت ایزومتریک
کف دست را کنار سر قرار دهید و سعی کنید سر را به سمت دست حرکت دهید، اما دست اجازه حرکت به سر ندهد. این کار را برای جهتهای مختلف میتوان انجام داد.
دارو درمانی
برای کنترل درد ممکن است از داروهایی مثل استامینوفن (پاراستامول) یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن استفاده شود. این داروها را از گزینههای کنترل درد و خشکی ناشی از اسپوندیلوز گردنی معرفی میکند. اما NSAIDها برای همه مناسب نیستند، مثلا در بعضی افراد مبتلا به زخم معده، مشکلات کلیوی، برخی بیماریهای قلبی یا افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند، ممکن است مناسب نباشند.
گردنبندهای طبی
این گردنبندها به دلیل ساختار نرم و انعطافپذیر خود، حرکت گردن را تا حدی محدود میکنند و با کاهش فشار و فعالیت عضلات گردن، به استراحت و کاهش درد کمک میکنند. استفاده از گردنبند طبی معمولا باید برای مدت کوتاهی و طبق توصیه پزشک انجام شود؛ زیرا استفاده طولانی مدت و مداوم از آن میتواند موجب کاهش فعالیت و ضعف عضلات گردن شود و در نتیجه حمایت طبیعی عضلات از ستون فقرات گردنی را کاهش دهد.
پیشگیری از آرتروز گردن و سردردهای گردنی
قبل از اینکه نسبت به درمان آرتروز اقدام کنید، بهتر است تا نسبت به وقوع آرتروز گردن و سردرد پیشگیریهای لازم را انجام دهید.
- حفظ وضعیت صحیح بدن: هنگام نشستن، ایستادن و راه رفتن، سر و گردن را در راستای مناسب بدن قرار دهید و از جلو آوردن بیش از حد سر خودداری کنید.
- کاهش استفاده طولانی مدت از تلفن همراه: هنگام کار با گوشی، صفحه نمایش را تا حد امکان همسطح چشم قرار دهید تا فشار کمتری به گردن وارد شود.
- استراحت در زمان کار طولانی: اگر مدت زیادی با رایانه یا در حالت نشسته کار میکنید، هر چند وقت یکبار وضعیت خود را تغییر دهید و حرکات کششی ملایم انجام دهید.
- تقویت عضلات گردن و شانه: انجام تمرینات مناسب میتواند به تقویت عضلات حمایتکننده گردن و بهبود ثبات این ناحیه کمک کند.
- استفاده از بالش مناسب: بالش باید ارتفاع و میزان سفتی مناسبی داشته باشد تا گردن هنگام خواب در وضعیت طبیعی قرار بگیرد.
- پرهیز از حرکات ناگهانی گردن: چرخاندن یا خم کردن ناگهانی گردن میتواند فشار بیشتری به مفاصل و عضلات این ناحیه وارد کند.
- رعایت اصول صحیح هنگام ورزش: از انجام تمریناتی که فشار زیادی به گردن وارد میکنند یا با تکنیک نادرست انجام میشوند، خودداری کنید.
- جلوگیری از بلند کردن اجسام سنگین به روش نادرست: هنگام جابهجایی وسایل سنگین، وضعیت مناسب بدن را حفظ کنید و از وارد کردن فشار ناگهانی به گردن خودداری کنید.
- کنترل وزن و داشتن فعالیت بدنی منظم: حفظ وزن مناسب و فعالیت بدنی منظم میتواند به سلامت عمومی سیستم اسکلتیعضلانی کمک کند.

سوالات متداول
چگونه بفهمیم سردرد از آرتروز گردن است؟
تشخیص علت سردرد فقط بر اساس محل درد امکانپذیر نیست. پزشک معمولا علائم، وضعیت حرکتی گردن، سابقه بیماری و در صورت نیاز نتایج تصویربرداری مانند رادیوگرافی یا MRI را بررسی میکند. همچنین باید سایر علل شایع سردرد، مانند میگرن و سردرد تنشی، نیز در نظر گرفته شوند.
آیا ورزش برای آرتروز گردن و سردرد خوب است؟
بله، انجام تمرینات مناسب و کنترلشده میتواند به تقویت عضلات گردن و شانه، بهبود انعطافپذیری و کاهش فشار روی ساختارهای گردن کمک کند. بهتر است نوع و شدت تمرینات متناسب با شرایط فرد انتخاب شود و از حرکات ناگهانی یا تمریناتی که درد را تشدید میکنند، اجتناب شود.
منبع: