شانه به عنوان پرتحرکترین مفصل بدن انسان، نقش حیاتی در انجام فعالیتهای روزمره و ورزشی دارد. پارگی رباط شانه یکی از شایعترین آسیبهای مفصلی است که موجب درد، محدودیت حرکتی و کاهش کیفیت زندگی میشود. این آسیبدیدگی میتواند از پارگیهای جزئی ناشی از فرسایش تدریجی تا پارگیهای کامل بر اثر حوادث ورزشی متغیر باشد. در ادامه پارگی رباط شانه را مورد بررسی قرار خواهیم داد، پس تا انتها همراه ما باشید.
پارگی رباط شانه چیست؟
رباطها بافتهایی هستند که استخوان را به استخوان دیگر متصل میکنند. وظیفه اصلی آنها ایجاد ثبات و پایداری در مفصل است تا استخوانها از جای خود خارج نشوند. حال ضربات مستقیم یا سوانح شدید ممکن است باعث پارگی این بخش از بدن شود.
علل پارگی رباط شانه
پارگی رباط شانه دلایل زیادی دارد که از آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- در افراد مسنتر، افزایش سن با کاهش خونرسانی به تاندونها همراه است که این موضوع به مرور باعث تحلیل رفتن بافت و تضعیف شدید تاندون میشود.
- گاهی آسیبهای ناگهانی و شدید مانند افتادن، تصادفات یا وارد کردن فشارهای سنگین و ناگهانی به مفصل عامل اصلی پارگی تاندون در افراد است، حتی اگر پیش از آن مشکل خاصی در ناحیه شانه وجود نداشته باشد.
علائم پارگی رباط شانه
پارگی تمامی عضلات آن بخش را دچار مشکل میکند، به همین دلیل همانند علائم ناشی از پارگی تاندون شانه این مورد نیز خود را به صورت علائم پارگی رباط شانه نشان میدهد. این علائم عبارتند از:
- درد شدید: احساس درد عمیق و مداوم در ناحیهی شانه که بخش فوقانی بازو را نیز درگیر میکند.
- محدودیت در حرکت: احساس گرفتگی یا خشکی در بالای شانه که موجب کاهش دامنه حرکتی و دشواری در انجام فعالیتهای روزمره میشود.
- ناتوانی و ضعف عضلات: قدرت عضلات به صورت چشمگیری کاهش مییابد، به طوری که بلند کردن اجسام یا چرخاندن دست برای فرد بسیار سخت است.
- کبودی و تورم: مشاهده کبودی و تورم در محل آسیب نشاندهنده خونریزی داخلی یا واکنش بافتی به پارگی تاندون است.
- اختلال در حرکات چرخشی: ناتوانی در کنترل شانه هنگام چرخش نیز از علائم پارگی رباط شانه است و به دلیل از دست رفتن پایداری مفصل رخ میدهد.
انواع پارگی رباط شانه
به طور کلی پارگی رباط شانه به سه دستهی جزئی، کامل و شدید تقسیم میشود. در پارگی کامل تاندون به طور کامل پاره میشود و در نوع شدید نیز آسیبهایی مثل افتادن و حمل وسایل سنگین باعث این مشکل میشوند.
تشخیص پارگی رباط شانه
تشخیص دقیق پارگی تاندونهای شانه فرایندی دومرحلهای شامل ارزیابیهای بالینی و تصویربرداریهای تخصصی است، در ارزیابی بالینی پزشک با بررسی شرح حال بیمار، تحلیل الگوی درد و انجام معاینات فیزیکی و تستهای حرکتی اختصاصی، عملکرد مفصل را بررسی میکند. این معاینات به پزشک کمک میکند تا علاوه بر تایید پارگی، محدودیتهای حرکتی و منشا احتمالی درد را شناسایی کند.
برای تعیین دقیق نوع پارگی، وسعت ضایعه و شناسایی محل دقیق تاندون آسیبدیده، از روشهای تصویربرداری بهره گرفته میشود. در این میان، امآرآی (MRI) به عنوان استاندارد طلایی برای بررسی بافتهای نرم شناخته میشود. همچنین، بسته به شرایط بیمار، روشهای کمکی مانند رادیوگرافی (جهت بررسی تغییرات استخوانی یا ساییدگیهای مفصلی) و سیتی آرتروگرافی برای ارزیابی دقیقتر ساختار داخلی مفصل به کار گرفته میشوند.
درمان پارگی رباط شانه
درمان پارگی رباط شانه نیز مراحل و انواعی دارد که براساس نوع پارگی فرد پزشک درمان مخصوص را تجویز میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر توصیه میشود تا با مشاورین بایوژن در تماس باشید.
سلول درمانی
سلولدرمانی گزینهای موثر در پزشکی بازساختی برای ترمیم آسیبهای تاندونی شانه محسوب میشوند. در واقع در سلول درمانی شانه با استفاده از فاکتورهای رشد و توان بازسازی سلولهای بدن، روند ترمیم بافت آسیبدیده را تسریع کرده و التهاب را کاهش میدهد.
طبق گفته matthewprovenchermd سلولدرمانی با استفاده از سلولهای بنیادی اتولوگ موردی مناسب برای بازسازی بافت در درمان پارگی رباط شانه است. این روش با بهرهگیری از پتانسیل بالای ترمیمی بدن، ضمن تسریع روند بهبود بافتهای آسیبدیده، استحکام تاندون را تقویت کرده و به بازگشت سریعتر عملکرد طبیعی مفصل شانه کمک میکند.
دارو درمانی
مثل درمان کشیدگی تاندون شانه دارودرمانی در پارگی نیز موثر است ولی بیشتر جنبهی تسکین دهندهی درد را دارد، به طور مثال تزریق استروئید نمونهای از این داروها است که درد و التهاب را کاهش دهد.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی عضو ثابت برای مدیریت پارگی رباط شانه است، از ورزش برای تقویت رباط صلیبی و پارگی رباط میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
تمرین پاندولی
این حرکت برای کاهش خشکی مفصل و افزایش دامنه حرکتی بسیار مفید است و کمترین فشار را به تاندونها وارد میکند.
- کنار یک میز بایستید. با دست سالم لبه میز را بگیرید و کمی به جلو خم شوید.
- دست آسیبدیده را کاملا شل و رها کنید تا مانند یک آونگ (پاندول) به سمت زمین آویزان باشد.
- به آرامی بدن خود را تکان دهید تا دست آسیبدیده با نیروی جاذبه به صورت دایرههای کوچک یا عقب و جلو حرکت کند.
بالا رفتن از دیوار
این تمرین به شما کمک میکند دامنه حرکتی شانه را به آرامی بازگردانید.
- رو به یک دیوار بایستید. انگشتان دست آسیبدیده را روی دیوار قرار دهید.
- به آرامی انگشتان خود را روی دیوار به سمت بالا بخزانید تا جایی که در شانه احساس کشش ملایم کنید. سپس به آرامی دست را پایین بیاورید.
جراحی
در مواردی که آسیبدیدگی تاندونهای شانه شدید باشد و درمانهای دیگر توانایی بازیابی عملکرد مفصل را نداشته باشند، جراحی به عنوان گزینهای ضروری برای ترمیم و بازسازی بافت پاره شده مطرح میشود. انتخاب روش مناسب برای جراحی، کاملا بر اساس ارزیابیهای تخصصی جراح ارتوپد و شرایط بالینی بیمار صورت میگیرد. به طور کلی، دو روش اصلی برای این منظور وجود دارد که شامل جراحی باز و جراحی آرتروسکوپی است، آرتروسکوپی به عنوان روشی کمتهاجم، به دلیل کاهش آسیب به بافتهای پیرامونی، درد کمتر پس از عمل و دوره نقاهت کوتاهتر، جایگاه ویژهای در درمانها دارد. با این حال، در شرایطی که وسعت پارگی بسیار زیاد بوده یا با پیچیدگیهای خاص ساختاری همراه باشد، ممکن است جراح برای دستیابی به ترمیم دقیق و کامل، روش جراحی باز را به عنوان گزینهی مناسبتر انتخاب نماید.
سخن پایانی
پارگی تاندونهای شانه اگرچه عارضهای شایع و چالشبرانگیز است، اما با پیشرفتهای چشمگیر در دانش پزشکی، مسیرهای درمانی بسیار موثری برای آن وجود دارد. آنچه اهمیت حیاتی دارد، شناسایی سریع علائم و مراجعه به موقع به متخصص است، چرا که زمان، مهمترین فاکتور در جلوگیری از پیشرفت آسیب و رسیدن به نتیجه درمانی مطلوب محسوب میشود.
سوالات متداول
چه کسانی بیشتر در معرض پارگی رباط شانه هستند؟
سالمندان و افراد میانسال، شاغلین با حرکات تکراری بالای سر، ورزشکاران رشتههای تخصصی و افراد با سابقه آسیبهای مزمن افرادی هستند که احتمال پارگی رباط شانه در آنها بیشتر است.
آیا رباط پاره شده خودبهخود ترمیم میشود؟
خیر، برخلاف برخی بافتهای بدن، تاندونها در صورت پارگی کامل به دلیل فاصله گرفتن از محل اتصال استخوانی، توانایی جوش خوردن خودبهخودی را ندارند. به همین دلیل در پارگیهای کامل، کارهای پزشکی یا جراحی برای بازگرداندن تاندون به جای اصلیاش ضروری است تا از تحلیل عضلانی و آرتروز مفصل جلوگیری شود.
منبع:
