ام‌اس چه علائمی دارد؟ بررسی نشانه‌های اولیه و شایع MS

ام‌اس (MS) جزو بیماری‌های مزمن سیستم عصبی مرکزی است که می‌تواند مغز و نخاع را تحت تأثیر قرار دهد و علائم بسیار متنوعی ایجاد کند. این علائم در افراد مختلف به شکل‌ها و شدت‌های متفاوت بروز می‌کنند و گاهی به‌ صورت تدریجی و گاهی ناگهانی ظاهر می‌شوند. آشنایی با علائم ام‌اس نقش مهمی در تشخیص زودهنگام، پیگیری پزشکی به‌موقع و مدیریت بهتر بیماری دارد. در این مقاله تلاش کرده‌ایم به‌صورت جامع و قابل‌فهم، مهم‌ترین نشانه‌ها و علائم ام‌اس را بررسی کنیم تا آگاهی شما نسبت به این بیماری افزایش یابد.

علائم ام اس چیست؟

تشخیص بیماری ام اس تنها با شناسایی علائم آن امکان پذیر می‌شود، درک این علائم اولیه می‌تواند به تشخیص سریع‌تر و درمان مؤثرتر این بیماری کمک کند. به همین دلیل در اولین قدم متخصصان در بایوژن علائم این بیماری را مورد بررسی قرار می‌دهند. از علائم اولیه ام اس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

علائم ام اس خاموش

در ام اس خاموش فرد علائم بارزی را تجربه نمی‌کند و علائم بیماری ام‌اس خاموش بدین صورت است که فرد ابتدا خستگی، درد، تاری دید، ضعف، حساسیت غیرطبیعی به گرما یا سرما، حساسیت به نور یا درد خفیف پشت چشم، مشکلات خفیف تمرکز و حافظه، بی‌حسی، گزگز کردن دست و پا را تجربه می‌کند.

علائم ام اس خفیف

ام‌اس خفیف به طور معمول کنترل پذیر است ولی با این حال این نوع ام‌اس علائمی را به همراه دارد. از این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. سرگیجه خفیف
2. کاهش تمرکز
3. اختلالات بینایی
4. کاهش حافظه کوتاه مدت
5. لرزش
6. مشکلات مثانه 

علائم ام اس شدید

ام‌اس شدید درجه آخر این بیماری است که باعث ضعف عضلانی می‌شود. علائم ام اس بدخیم عبارتند از:

1. دردهای شدید و مزمن
2. ناتوانی در راه رفتن
3. اختلالات شدید بینایی
4. ناتوانی در جویدن و بلع غذا
5. ضعف و فلج شدید اندام‌
6. مشکل در راه رفتن و حرکت به خاطر اختلال تعادل و هماهنگی

علائم ام اس در زنان

زنان بیشتر از مردان در معرض ام‌اس هستند، علائم عضلانی ام اس در زنان و مردان تقریبا مشابه هم می‌باشند و به صورت اختلال مثانه، تاری دید، ضعف عضلات، مشکلات جنسی و خستگی در بدن ظاهر می‌شوند.

علائم ام اس در مردان

مردان مبتلا به ام‌اس اغلب با علائمی مانند سرگیجه، خواب رفتگی اندام‌ها، اختلالات جنسی (کاهش میل، اختلال نعوظ و مشکل در ارگاسم) و همچنین خستگی مزمن روبه‌رو می‌شوند. تشخیص زودهنگام این علائم می‌تواند به مدیریت بهتر بیماری کمک کند.

علائم ام اس در جوانی

ام‌اس نشانه‌های خود را از سن جوانی آغاز می‌کند، این علائم برای همه‌ی افراد یکسان نیست ولی به طور کلی عبارتند از:

1. اختلالات بینایی (تاری دید، دوبینی، درد چشم)
2. مشکلات حرکتی (ضعف عضلانی، سفتی اندام‌ها)
3. اختلالات تعادلی (سرگیجه، عدم هماهنگی)
4. خستگی شدید و مزمن
5. گزگز، خواب‌رفتگی یا بی‌حسی دست و پا
6. اختلالات شناختی (مشکلات حافظه، تمرکز و تصمیم‌گیری)

علائم ام اس در کودکان

ام‌اس در کودکان کم‌تر از بزرگسالان اتفاق می‌افتد، علائم ام اس در کودکان به صورت درد در ناحیه صورت، ضعف در حرکات، خستگی زودرس و ضعف عمومی، درد در ناحیه صورت، کاهش توجه، کاهش حافظه، تغییرات خلق‌وخو و افسردگی بروز می‌کند.

علائم ام اس در چشم

برخی از علائم چشمی ام اس در زنان و مردان مانند تاری دید در یک چشم، دوبینی، درد چشم و حساسیت به نور می‌توانند از نشانه‌های بیماری ام‌اس باشند. این مشکلات زمانی ایجاد می‌شوند که ام‌اس به عصب بینایی یا بخش‌های دیگر چشم آسیب می‌زند. این علائم در لیست علائم ام اس خوش‌خیم قرار دارند.

مقایسه علائم ام‌اس در زنان و مردان

علامت	زنان	مردان
خستگی	شایع‌تر و شدیدتر	کمتر شایع
نقص حسی	متنوع‌تر	کمتر شایع
ضعف عضلانی	شایع‌تر	شایع‌تر
اختلالات حرکتی	بیشتر در مراحل پیشرفته	ممکن است کمتر شایع باشد
مشکلات بینایی	شایع‌تر	کمتر شایع
اختلالات شناختی	ممکن است شایع‌تر باشد.	ممکن است کمتر دیده شود

درمان علائم ms

برای مدیریت نشانه های ام اس، معمولا از ترکیبی از روش‌های زیر استفاده می‌شود:

• مدیریت خستگی: استراحت کافی، تنظیم فعالیت‌های روزانه و پرهیز از فعالیت‌های سنگین می‌تواند به کاهش خستگی کمک کند.
• کنترل حساسیت به گرما: قرار گرفتن در محیط خنک، نوشیدن آب کافی و اجتناب از گرمای شدید ممکن است به کاهش تشدید موقت علائم کمک کند.
• فیزیوتراپی و ورزش متناسب: فعالیت بدنی ایمن و متناسب با شرایط بارداری می‌تواند به حفظ قدرت عضلانی، تعادل و تحرک کمک کند.
• سلول بنیادی: استفاده از سلول‌های بنیادی در درمان ام اس نیز گزینه‌ای مطرح و موثر بین باقی روش‌ها است.

طبق گفته nationalmssociety پیوند اتولوگ سلول‌های بنیادی خون‌ساز (aHSCT)  روشی درمانی برای برخی بیماران مبتلا به ام‌اس است که با هدف بازسازی سیستم ایمنی انجام می‌شود. در این روش، سلول‌های بنیادی خود بیمار پس از سرکوب سیستم ایمنی به بدن بازگردانده می‌شوند تا فعالیت سلول‌های ایمنی مهاجم به سیستم عصبی کاهش یابد. این روش می‌تواند فعالیت بیماری را در برخی بیماران به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.

• مدیریت درد و گرفتگی عضلات: تمرینات کششی و روش‌های درمانی توصیه‌شده توسط پزشک ممکن است در کاهش اسپاسم و ناراحتی عضلانی موثر باشند.
• بررسی داروها: مصرف یا قطع داروهای ام‌اس در دوران بارداری باید با نظر متخصص مغز و اعصاب و متخصص زنان انجام شود.
• درمان با لیزر تراپی مغز: در این روش سلول‌های عصبی به خوبی تحریک می‌شوند و عملکرد مغزی نیز بهبود می‌یابد.

سوالات متداول

خانم‌های باردار چه علائمی از ام اس را دارد؟

خستگی یکی از علائم شایع در اوایل دوران بارداری است که در افراد مبتلا به ام‌اس (MS)  می‌تواند شدت بیشتری داشته باشد. از سوی دیگر، افزایش حساسیت به گرما و احساس گرگرفتگی در دوران بارداری ممکن است این خستگی را تشدید کند و باعث شود فرد در طول روز احساس ضعف و کمبود انرژی بیشتری داشته باشد.

آیا گزگز و بی‌حسی دست‌وپا می‌تواند نشانه ام‌اس باشد؟

بله، گزگز، مورمور شدن و بی‌حسی از علائم احتمالی ام‌اس هستند. با این‌ حال، این علائم می‌توانند در اثر مشکلاتی مانند کمبود ویتامین B12، دیابت یا فشار روی اعصاب نیز ایجاد شوند.

منابع:

my.clevelandclinic.org

mssociety.org.uk