روماتیسم مفصلی، یک بیماری التهابی مزمن است که عمدتا مفاصل را درگیر می‌کند و می‌تواند بر کیفیت زندگی فرد تاثیر چشمگیری بگذارد. این بیماری با علائم متنوعی همراه است که و باعث تغییر زندگی روزمره افراد می‌شود. نشانه‌های روماتیسم مفصلی به تدریج شروع می‌شوند و ممکن است در طول زمان تشدید شوند. درک این علائم و شناسایی آنها در مراحل اولیه می‌تواند به تشخیص سریع‌تر و مدیریت مؤثرتر بیماری کمک کند. در این مقاله، به بررسی جزئیات علائم روماتیسم مفصلی و اهمیت آنها خواهیم پرداخت.
نشانه های روماتیسم مفصلی
روماتیسم بیماری است که در صورت توجه نکردن به آن، علائم آن روز به روز افزایش می‌یابد. علائم اولیه روماتیسم بدین صورت است که فرد ابتدا درد مفاصل، تورم و التهاب، سفتی مفاصل و تب خفیف را شاهد خواهد بود. از طرفی افرادی که برای درمان این بیماری به مرکز تخصصی سلول های بنیادی بایوژن مراجعه می‌کنند، این بیماری را در بیشتر نقاط بدن خود احساس می‌کنند.
علائم روماتیسم مفصلی پا
روماتیسم بیماری است که مفاصل پا را به خود درگیر می‌کند. شایع‌ترین علائم روماتیسم پا درد، گرمای غیر طبیعی در نواحی دردناک پا، سردی پا، ایجاد بونیون‌ها و میخچه‌های پا، تغییر شکل پا، تورم و سفتی گزارش شده‌است و در هر دو پا به مقدار یکسانی رخ می‌دهد.
علائم روماتیسم مفصلی دست
سایت my.clevelandclinic چنین می‌گوید که التهاب ناشی از روماتیسم می‌تواند منجر به تورم شود. این تورم بر بافتی که استخوان‌ها (رباط) را در کنار هم نگه می‌دارد، تأثیر می‌گذارد. زمانی که رباط‌ها تحت فشار قرار می‌گیرند، شل شده و این مورد می‌تواند باعث ناپایداری مفاصل شود. علاوه بر این، التهاب می‌تواند بر تاندون‌ها که ساختارهای طناب مانندی هستند و ماهیچه‌ها را به استخوان‌ها متصل می‌کنند، تأثیر بگذارد. هنگامی که تاندون‌ها ملتهب می‌شوند، ممکن است کشیده یا حتی بشکنند که این وضعیت می‌تواند به از دست دادن ناگهانی حرکت در انگشتان منجر شود.
باقی علائم روماتیسم دست گزگز، خستگی، گرمای زیاد دست، درد و سفتی و بدشکل شدن مفاصل انگشتان هستند.
علائم روماتیسم مفصلی در زانو
آرتریت نوعی بیماری است که منجر به درد، تورم و سفتی در مفاصل می‌شود. این بیماری معمولا مفاصل بزرگ‌تر بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، به ویژه آن‌هایی که بیشترین فشار را تحمل می‌کنند که از آنها می‌توان به مفاصل زانو اشاره کرد. بنابراین، ابتلا به آرتریت در یک یا هر دو زانو، به ویژه در دوران پیری، بسیار شایع است. آرتروز زانو می‌تواند به یک بیماری جدی و ناتوان‌کننده تبدیل شود. با این حال، درمان‌های موجود می‌توانند به کاهش علائم و کند کردن پیشرفت بیماری کمک کنند. از نشانه‌های روماتیسم زانو می‌توان به کاهش وزن، کاهش اشتها، کم‌خونی، خستگی مفرط، تورم و درد زانو بعد از بیداری و تشکیل برآمدگی‌ها سفت اشاره کرد.
علائم روماتیسم در زنان
این بیماری بیشتر در زنان دیده می‌شود و نشانه‌های آن توده‌های سفت و برجسته، خشکی و تحریک چشم و دهان و درد قفسه‌ی سینه گزارش شده است. علائم روماتیسم مفصلی در زنان نیز درد و سفتی مفاصل و تورم و قرمزی در اطراف مفاصل هستند.
علائم روماتیسم در بزرگسالان
روماتیسم در بزرگسالان بیشتر از سمت پا و دست شروع می‌شود، علائم روماتیسم پا در بزرگسالان درد، تورم و خشکی مفاصل می‌باشد و بیشتر مفاصل کوچک دست، مچ دست و انگشتان پا را درگیر می‌کند. گزگز و بی‌حسی انگشتان، تب خفیف و کاهش اشتها و کاهش دامنه حرکتی نیز از دیگر نشانه‌های این بیماری هستند.
علائم روماتیسم مفصلی در کودکان
علائم آرتریت روماتوئید برای کودکان زیر ۱۶ سال قابل رویت است. به همین دلیل کودکان نیز برای درمان روماتیسم با سلول های بنیادی به مراکز مربوطه مراجعه می‌کنند. نشانه‌های برای کودکان عبارتند از:
- درد و تورم مفاصل: کودکان ممکن است درد و تورم مداوم مفاصل را تجربه کنند، این ناراحتی می‌تواند منجر به لنگی قابل توجهی به خصوص در صبح یا بعد از دوره‌های عدم تحرک شود.
- سفتی: سفتی صبحگاهی یک ویژگی رایج است که در آن مفاصل در هنگام بیدار شدن از خواب یا بعد از استراحت احساس سفت شدن می‌کنند. این سفتی اغلب با حرکت با پیشرفت روز بهبود می یابد.
- خستگی و کاهش اشتها: کودکان مبتلا به JIA ممکن است علائم کلی بیماری از جمله خستگی، کاهش اشتها و افزایش وزن ضعیف را نشان دهند. این علائم می‌تواند بر رشد و تکامل کلی آنها تأثیر بگذارد.
- التهاب چشم: التهاب چشم، معروف به یووئیت، می تواند در اشکال خاصی از JIA رخ دهد. این وضعیت ممکن است در ابتدا علائم واضحی نداشته باشد، اما اگر به موقع تشخیص داده نشود و درمان نشود، می‌تواند منجر به عوارض شود.
علائم روماتیسم در مراحل پیشرفته
همانطور که گفته شد در صورتی که به علائم اولیه روماتیسم توجهی نشود، این بیماری پیشرفت چشمگیری خواهد داشت و به تمام نقاط بدن نفوذ می‌کند. از این علائم روماتیسم شدید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
- پوکی استخوان (استئوپوروز): پوکی استخوان موضعی در اطراف مفاصل ملتهب ایجاد می‌شود و ممکن است به دلیل سیتوکین‌های التهابی ایجاد شود. پوکی استخوان عمومی احتمالاً به دلیل کمبود تحرک، تأثیرات سیستمیک سیتوکین‌ها، ترشح موضعی سیتوکین‌ها در مغز استخوان و استفاده از داروهای کورتیکواستروئیدی تشدید می‌شود.
- افزایش خطر سرطان: خطر ابتلا به لنفوم در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید (RA) افزایش می‌یابد که این امر با التهاب مزمن مرتبط است. همچنین به دلیل استفاده از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، خطر ابتلا به سرطان پوست غیرملانومایی در بیماران RA بیشتر است.
- درگیری چشمی: آرتریت روماتوئید می‌تواند باعث التهاب چشم، از جمله اپی‌اسکلریت یا اسکلریت شود که در موارد شدید می‌تواند به اسکلرومالاسی منجر شود. همچنین، سندرم شوگرن در این بیماران شایع‌تر است و منجر به خشکی چشم و دهان می‌شود.
- درگیری کبدی: مشکلات کبدی در بیماران مبتلا به RA ممکن است به دلیل خود بیماری یا داروهای مصرفی باشد. علاوه بر این، وجود همزمان یک بیماری خودایمنی کبدی نیز می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.
- علائم عصبی: نوروپاتی محیطی و مونونوریت مولتی‌پلکس ممکن است رخ دهد. شایع‌ترین مشکل، سندرم تونل کارپال است که به دلیل فشار بر عصب مدیان ناشی از تورم در اطراف مچ دست ایجاد می‌شود.
درمان روماتیسم مفصلی چگونه انجام می‌شود؟
اگرچه درمان قطعی و یکسانی برای همه بیماران وجود ندارد، روش‌های درمانی مؤثری برای کنترل التهاب، کاهش علائم و جلوگیری از آسیب مفاصل در دسترس هستند.
- داروهای تعدیل‌کننده بیماری: داروهای ضد‌روماتیسمی تعدیل‌کننده بیماری یا DMARDs، بخش اصلی درمان آرتریت روماتوئید هستند. داروهایی مانند متوترکسات، هیدروکسی‌کلروکین، سولفاسالازین یا لفلونوماید ممکن است با توجه به شرایط بیمار توسط متخصص تجویز شوند.
- داروهای کنترل درد و التهاب: برخی داروهای ضدالتهاب یا کورتیکواستروئیدها ممکن است برای کنترل کوتاه مدت علائم در شرایط مشخص استفاده شوند. این داروها جایگزین درمان اصلی کنترل‌کننده بیماری نیستند.
- فیزیوتراپی و فعالیت بدنی: تمرینات مناسب و فیزیوتراپی می‌توانند به حفظ دامنه حرکت، قدرت عضلانی و عملکرد روزانه کمک کنند.
- درمان روماتیسم با سلول‌های بنیادی: با پیشرفت علم روماتیسم نیز در دسته‌ی بیماری های قابل درمان با سلول های بنیادی قرار گرفت. این روش می‌توانند به کاهش التهاب و درد مفاصل و همچنین به ترمیم بافت‌های آسیب دیده کمک کنند.
طبق گفته startstemcells در بیشتر موارد، درمان با سلول‌های بنیادی از طریق کاهش احتمالی التهاب، کمک به ترمیم بافت و تسکین درد، برای آرتریت روماتوئید (RA) عملکرد مناسبی دارد. میزان اثربخشی این روش در افراد مختلف می‌تواند بسیار متفاوت باشد و تا حد زیادی به عواملی همچون شدت بیماری، وضعیت کلی سلامت و پروتکل‌های درمانی خاص بستگی دارد.
آیا می‌توان از روماتیسم پیشگیری کرد؟
پیشگیری قطعی از روماتیسم مفصلی امکان‌پذیر نیست، زیرا عوامل ژنتیکی و اختلالات سیستم ایمنی در بروز آن نقش دارند. ترک سیگار، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم و رعایت سبک زندگی سالم می‌توانند به کاهش خطر ابتلا کمک کنند. همچنین تشخیص زودهنگام و شروع درمان مناسب، خطر آسیب دائمی مفاصل را کاهش می‌دهد.
سوالات متداول
علائم روماتیسم ساق پا چیست؟
روماتیسم ساق پا آرام آرام به وجود می‌آید و علائم آن به صورت درد یا سفتی در مفاصل انگشتان پا، تورم در مفاصل انگشتان پا و مچ پا و گرمای غیر طبیعی می‌باشد.
آیا علائم روماتیسم در دو طرف بدن یکسان هستند؟
درگیری نسبتا متقارن شایع است، اما همیشه اتفاق نمی‌افتد و بیماری ممکن است در ابتدا نامتقارن باشد.
منابع:
