احساس درد و سوزش در بخش بیرونی آرنج، علامتی مشخص از ابتلا به تنیس البو است. این وضعیت که معمولا بر اثر حرکات تکراری مچ دست و فشار مداوم ایجاد می‌شود، می‌تواند توانایی انجام کارهای ساده را نیز مختل کند. مدیریت صحیح این درد و اجرای پروتکل‌های درمانی مناسب، از آسیب‌های طولانی مدت به بافت تاندون جلوگیری می‌کند.
آرنج تنیس بازان (تنیس البو) چیست؟
آرنج تنیس بازان یا اپی‌کندیلیت جانبی نوعی آسیب و التهاب در تاندون‌های متصل به قسمت خارجی آرنج است، این تاندون‌ها وظیفه دارند مچ دست و انگشتان را به سمت عقب حرکت دهند. استفاده مکرر و وارد شدن فشار بیش از حد به این تاندون‌ها می‌تواند باعث آسیب تدریجی و بروز درد در قسمت خارجی آرنج شود.
آرنج تنیس بازان بیشتر در چه افرادی دیده می‌شود؟
افرادی که بین ۳۰ تا ۶۰ سال سن دارند، بیشتر در معرض ابتلا به آرنج تنیس‌بازان قرار می‌گیرند. همچنین نوع شغل و میزان استفاده مکرر از مچ دست و بازو در افزایش احتمال بروز این عارضه نقش دارد، علاوه بر این عواملی مانند سیگار کشیدن، چاقی و مصرف برخی داروها نیز می‌توانند احتمال بروز یا تشدید این عارضه را افزایش دهند.
علائم آرنج تنیس بازان
تنیس البو علائم زیادی دارد که از رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
- درد ممکن است از ناحیه اطراف آرنج به سمت ساعد ادامه داشته باشد و گاهی تا مچ دست نیز عبور کند.
- انجام حرکاتی مانند بلند کردن وسایل یا خم و راست کردن بازو می‌تواند موجب تشدید درد در ناحیه آرنج و ساعد شود.
- گرفتن خودکار، نوشتن، استفاده از ابزارهای کوچک یا انجام حرکات ظریف با دست ممکن است درد قسمت خارجی آرنج و ساعد را افزایش دهد.
- حرکاتی مانند چرخاندن دستگیره در، باز کردن در شیشه یا چرخاندن مچ دست می‌تواند باعث ایجاد یا تشدید درد شود.
- در برخی افراد، هنگام باز کردن کامل آرنج، احساس کشیدگی، درد یا گرفتگی در قسمت خارجی آرنج و ساعد ایجاد می‌شود.
علت ها
باید گفت که تنیس البو یا آرنج تنیس‌بازان (tennis elbow) یکی از مشکلات شایع ناحیه آرنج است که برخلاف نامش، فقط در ورزشکاران و تنیس‌بازان دیده نمی‌شود. علت‌های این بیماری عبارتند از:
- انجام مکرر حرکات دست و مچ یا فعالیت‌های سنگین می‌تواند به مرور باعث آسیب و تحریک تاندون‌های اطراف آرنج شود.
- فعالیت‌هایی مانند تایپ کردن، کار با ابزار، ورزش‌های راکتی و سایر حرکات مکرر ممکن است فشار زیادی به تاندون‌های قسمت خارجی آرنج وارد کنند.
- در برخی افراد، وارد شدن ضربه یا آسیب ناگهانی به آرنج می‌تواند زمینه ایجاد تنیس البو را فراهم کند.
- فشار مداوم ممکن است باعث ایجاد پارگی‌های بسیار کوچک در محل اتصال تاندون به برجستگی استخوانی قسمت خارجی آرنج، یعنی اپی‌کندیل خارجی شود.
- انجام فعالیت‌هایی مانند باغبانی، تعمیرات منزل، کار با ابزار یا بلند کردن اجسام سنگین، به‌خصوص در افرادی که به این فعالیت‌ها عادت ندارند، می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
- داشتن فعالیت بدنی منظم نیز مانع بروز تنیس البو نمی‌شود، اگر عضلات ساعد بیش از ظرفیت خود تحت فشار قرار بگیرند یا حرکات به شکل نادرست انجام شوند، احتمال آسیب تاندون بالا می‌رود.
راه‌های تشخیص تنیس البو
تشخیص تنیس البو یا آرنج تنیس‌بازان با بررسی علائم، معاینه فیزیکی و در صورت نیاز انجام برخی آزمایش‌های تصویربرداری انجام می‌شود.
- معاینه فیزیکی: پزشک با لمس قسمت خارجی آرنج و بررسی میزان درد، حساسیت و قدرت عضلات ساعد، احتمال تنیس البو را ارزیابی می‌کند. همچنین ممکن است از بیمار بخواهد مچ دست و انگشتان خود را در برابر مقاومت حرکت دهد تا درد ناشی از درگیری تاندون‌ها مشخص شود.
- آزمایش‌های حرکتی: برخی حرکات خاص مانند باز کردن مچ دست در برابر مقاومت یا گرفتن یک شیء می‌توانند درد تنیس البو را تحریک کنند. پزشک با انجام این تست‌ها به تشخیص دقیق‌تر عارضه کمک می‌کند.
- تصویربرداری با اشعه ایکس: اشعه ایکس برای تشخیص مستقیم تنیس البو ضروری نیست، اما می‌تواند برای رد کردن مشکلات دیگری مانند آرتروز، شکستگی یا آسیب‌های استخوانی که علائم مشابه ایجاد می‌کنند، مورد استفاده قرار گیرد.
- ام‌آر‌آی (MRI): در مواردی که تشخیص قطعی نباشد یا علائم شدید و طولانی مدت باشند، MRI می‌تواند وضعیت تاندون‌ها، عضلات و سایر بافت‌های نرم اطراف آرنج را با جزئیات بیشتری بررسی کند.
درمان آرنج تنیس بازان
درمان آرنج تنیس بازان به شدت درد، مدت زمان علائم و میزان آسیب تاندون‌ها بستگی دارد و با استفاده از راه‌های زیر می‌توان آرنج تنیس بازان را درمان کرد.
سلول بنیادی اتولوگ
همانطور که گفته شد در آرنج تنیس بازان، تاندون‌ها آسیب می‌بینند، یک راهکار موثر برای درمان این مشکل سلول درمانی تاندون آرنج است.
طبق گفته advancedspineandpain
Stem cell therapy is a modality that’s part of an exciting field called regenerative medicine. Perhaps the most amazing quality of stem cells is that they can, in essence, shapeshift. They’re able to renew themselves through division and as they do this they can also become tissue- and organ-specific. Stem cells can restore tissue that’s damaged or, within a certain environment, become organ cells. Stem cell therapy involves harvesting your own blood’s stem cells and injecting them into an area where your tissues have been harmed. The stem cells fuel healing.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های سلول‌های بنیادی توانایی آن‌ها در خودنوزایی و تبدیل شدن به انواع مختلف سلول‌های تخصصی بدن باشد. این سلول‌ها می‌توانند با تقسیم و تکثیر خود، جمعیت سلولی را حفظ کرده و در شرایط مناسب به سلول‌های مورد نیاز بافت‌ها و اندام‌های مختلف تبدیل شوند. به همین دلیل، سلول‌های بنیادی در سال‌های اخیر توجه زیادی را در حوزه پزشکی بازساختی به خود جلب کرده‌اند. این سلول‌ها می‌توانند در فرآیند ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده نقش داشته باشند و به بازسازی سلولی در ناحیه مورد نظر کمک کنند. البته میزان اثربخشی این روش به نوع سلول بنیادی، محل آسیب، علت بیماری و شرایط جسمی فرد بستگی دارد.
کاهش یا توقف فعالیت‌های تشدیدکننده درد
برای درمان تنیس آلبو کارهایی که باعث کشیدگی تاندون‌ها و عضله‌های آسیب دیده شده است را باید کنار بگذارید.
درمان خانگی درد آرنج تنیس بازان
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مثل آسپرین و ایبوپروفن درد و تورم را کاهش می‌دهند، البته به یاد داشته باشید که این داروها را نباید خودسرانه مصرف کنید.
پماد برای تنیس البو
پزشک ممکن است پماد برای آرام کردن درد نیز تجویز کند.
فیزیوتراپی
هدف اصلی فیزیوتراپی کاهش فشار واردشده به تاندون‌های آرنج و تقویت تدریجی عضلات ساعد است. فیزیوتراپیست ابتدا شدت درد، دامنه حرکتی و فعالیت‌هایی که باعث تشدید علائم می‌شوند را بررسی می‌کند و سپس برنامه درمانی متناسب با شرایط بیمار را تنظیم می‌کند. مهم‌ترین بخش فیزیوتراپی، تمرینات کششی و تقویتی مچ دست و ساعد است. تمرین‌ها به صورت مرحله‌ای انجام می‌شوند تا قدرت و تحمل تاندون آسیب‌دیده افزایش پیدا کند. در کنار تمرینات از ابزارهایی مثل مچ بند طبی، بریس و باندهای مخصوص نیز استفاده می‌شود.
تزریق کورتیکواستروئید
کورتیکواستروئیدها داروهایی هستند که ساختاری مشابه هورمون طبیعی کورتیزول دارند و می‌توانند التهاب و درد را کاهش دهند. در درمان آرنج تنیس بازان، تزریق این دارو ممکن است در کوتاه مدت باعث کاهش درد و بهبود موقتی علائم شود، با این حال تاثیر آن در بلند مدت محدود است و بهبودی دائمی را تضمین نمی‌کند.
شاک ویو تراپی
در شاک ویو تراپی امواج از طریق پوست عبور می‌کنند تا درد کم‌تر شود و دامنه‌ی حرکتی ناحیه‌ی آسیب دیده افزایش یابد.
جراحی
در صورتی که هیچکدام از روش‌های گفته شده برای فرد موثر نباشد، جراحی آخرین گزینه است.
عوارض تنیس البو
اگر قبل از بهبودی تاندون از آرنج استفاده کنید، با مشکلاتی مثل بالا رفتن احتمال پارگی تاندون آرنج در ورزشکاران یا دیگر افراد، ادامه دار شدن عارضه‌ی تنیس البو و گیر افتادن عصب در ساعد مواجه خواهید شد.
آیا می‌توان از تنیس البو پیشگیری کرد؟
با وجود مشکلاتی که آرنج تنیس بازان به همراه دارد، سوالی که برای برخی از افراد به وجود می‌آید این است که آیا می‌توان از تنیس البو پیشگیری کرد؟
- قبل از انجام هر حرکت ورزشی حتما عضلات خود را به خوبی گرم کنید.
- اگر آرنج‌تان درد دارد، حتما به آن استراحت دهید.
- انجام تمریناتی که مربوط به حوزه‌ی قدرت و انعطاف پذیری است را فراموش نکنید.
- هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی یا کاری، از تجهیزات استاندارد استفاده کنید و حرکات را با تکنیک صحیح انجام دهید تا فشار اضافی به آرنج وارد نشود.
آیا درمان قطعی تنیس البو وجود دارد؟
تنیس البو یا آرنج تنیس‌بازان در بسیاری از افراد با درمان مناسب و گذشت زمان بهبود پیدا می‌کند، ولی نمی‌توان یک روش واحد را به عنوان درمان قطعی برای همه بیماران معرفی کرد. انتخاب روش درمان به شدت آسیب، مدت زمان درد و میزان درگیری تاندون بستگی دارد. برای اینکه درمان مناسب به خود را داشته باشید پیشنهاد می‌شود تا با مشاورین مرکز سلول درمانی در تماس باشید.
سوالات متداول
آیا درمان تنیس البو در طب سنتی امکان پذیر است؟
در ترکیبات زردچوبه ماده‌ی موثری به نام کورکومین وجود دارد. این ماده مسکن طبیعی است که باعث ترمیم تاندون‌ها می‌شود. نحوه مصرف آن نیز بدین صورت است که یک قاشق چای‌خوری زردچوبه را به یک استکان شیر اضافه کرده و ترکیب را روی حرارت ملایم گرم کنید. پس از آماده شدن، کمی عسل به آن بیفزایید و نوشیدنی را میل کنید. در صورت تایید پزشک، می‌توانید این ترکیب را روزی دو مرتبه مصرف کنید.
درمان تنیس البو چقدر طول می‌کشد؟
مدت زمان بهبود پارگی تاندون به شدت آسیب و شرایط فرد بستگی دارد و ممکن است حدود ۶ ماه تا یک سال یا حتی بیشتر طول بکشد. کاهش درد و بهبود علائم معمولا زودتر از ترمیم کامل تاندون اتفاق می‌افتد. در برخی موارد، به ویژه زمانی که آسیب شدید یا مزمن باشد، روند بهبودی تنیس البو (آرنج تنیس‌بازان) ممکن است طولانی‌تر شود و تکمیل آن تا حدود دو سال زمان ببرد.
آیا تنیس البو فقط در ورزشکاران ایجاد می‌شود؟
خیر. انجام مکرر فعالیت‌هایی مانند کار با ابزار، تایپ، نقاشی، کارهای دستی یا حرکات تکراری مچ دست نیز می‌تواند باعث بروز این مشکل شود.
منبع:
