سلول درمانی آرتروز زانو؛ مزایا و نحوه تزریق سلول بنیادی

شایع‌ترین دلایل درد و محدودیت حرکتی مفاصل مربوط به بیماری آرتروز زانو است، این بیماری با تخریب تدریجی غضروف و تغییرات ساختاری زانو همراه می‌شود. نتایج برخی مطالعات نشان می‌دهند که درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی می‌تواند علائم آرتروز را در تعدادی از بیماران کاهش دهد و با حذف این مورد بهبودی نیز برای فرد به وجود می‌آید.

آرتروز زانو چیست؟

آرتروز زانو یکی از مهم‌ترین علل ناتوانی در افراد بالای ۵۰ سال است. در این بیماری، غضروف زانو به‌ تدریج نازک شده و از بین می‌رود. در نتیجه استخوان‌ها مستقیما روی یکدیگر ساییده می‌شوند و این ساییدگی باعث علائم آرتروز زانو مثل درد مداوم، تورم، خشکی صبحگاهی، محدودیت دامنه حرکتی و گاهی صدای تق‌تق در زانو می‌شود. با پیشرفت بیماری، راه رفتن، بالا و پایین رفتن از پله و حتی ایستادن طولانی ‌مدت دشوار و دردناک خواهد شد.

درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی چیست؟

سلول درمانی آرتروز زانو جزو روش‌های مورد مطالعه در حوزه پزشکی بازساختی است که در آن از سلول‌ها یا فرآورده‌های سلولی برای بررسی امکان کاهش علائم آرتروز استفاده می‌شود. این سلول‌ها به دلیل قابلیت ترشح مولکول‌های پیام‌رسان، اثرگذاری احتمالی بر محیط التهابی مفصل و ظرفیت تمایز به برخی سلول‌های بافتی، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند.

طبق گفته cellgrandclinic در این روش، سلول‌ها از بدن خود بیمار به دست می‌آیند و پس از آماده‌سازی بر اساس پروتکل درمانی، مورد استفاده قرار می‌گیرند. استفاده از سلول‌های خود بیمار، خطر برخی واکنش‌های ایمنی ناشی از سلول‌های غیرخودی را کاهش می‌دهد.

اقدامات قبل از تزریق سلول بنیادی به زانو

قبل از انجام سلول درمانی زانو، باید اقدامات زیر را انجام دهید. البته این مورد را فراموش نکنید که بازه‌ی زمانی اعلام شده برای قطع یا مصرف دارو برای هر شخصی متفاوت است و طبق نظر پزشک تعیین می‌شود، بازه‌های زمانی اعلام شده صرفا براساس آمار و ارقام به دست آمده است.

1. در برخی پروتکل‌های سلول‌درمانی زانو، ممکن است پزشک توصیه کند مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای مدت مشخصی پیش از تزریق محدود یا متوقف شود. مدت و ضرورت قطع دارو به نوع مداخله و وضعیت سلامت بیمار بستگی دارد. همچنین مصرف آسپیرین و سایر داروهای ضدپلاکت یا ضدانعقاد باید به پزشک اطلاع داده شود؛ زیرا قطع خودسرانه این داروها، به‌ ویژه در بیماران قلبی‌عروقی، ممکن است عوارض جدی به همراه داشته باشد. بنابراین هرگونه تغییر در برنامه دارویی باید با تایید پزشک انجام شود.
2. کورتون‌های تزریقی و خوراکی را از و یا سه هفته قبل قطع کنید.
3. در صورتی که دچار دیابت هستید، این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.
4. 6 تا 8 ساعت قبل از تزریق سلول بنیادی برای زانو ناشتا باشید.

نحوه درمان آرتروز زانو با سلول های بنیادی

همانطور که گفته شد آرتروز بیماری است که باعث درد، تورم و سفتی در مفاصل شما می‌شود. این بیماری می‌تواند بزرگترین و قوی‌ترین مفاصل بدن همچون زانو شما را تحت تاثیر قرار دهد. بنابر خاصیت سلول های بنیادی این بیماری نیز با این دسته از سلول‌ها قابلیت درمان پیدا کرده‌است. با این حال سوالی که برای برخی از افراد رخ می‌دهد این است که سلول های بنیادی چطور سبب درمان آرتروز می شوند؟

به گفته سایت hcahealthcare.co.uk، درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی را امکان پذیر می‌داند، این دسته از سلول‌ها از خون یا مغز استخوان برداشت می‌شوند و سپس به مفصل زانو تزریق می‌شوند. از این رو این نوع سلول‌های بنیادی سلول‌ها بافتی را که از بین رفته است بازسازی می‌کنند و همچنین می‌توانند بر روی سیستم ایمنی و سیستم‌های واسطه هورمون محلی تأثیر بگذارند که هر دو باعث بهبودی آرتروز می‌گردند. به علاوه تزریق سلول‌های بنیادی حدود 20 تا 40 دقیقه طول می‌کشد.

چه کسانی مناسب درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی هستند؟

درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی کاندیدای مناسبی دارد که از آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. اولین گروه افراد برای درمان آرتروز کسانی هستند که در بخش اولیه بیماری خود قرار دارند، چرا که سلول‌های بنیادی در مراحل اولیه بیماری، قبل از تخریب گسترده غضروف بهتر عمل می‌کنند.
2. کسانی که سن زیر ۶۵ سال دارند نیز کاندیدای مناسبی برای درمان به واسطه سلول بنیادی هستند.
3. در آخر نیز بیمارانی که از درمان‌های دارویی، فیزیوتراپی و جراحی پاسخ مناسبی نگرفته‌اند، درمان آرتروز زانو با سلول‌های بنیادی به آن‌ها پیشنهاد می‌شود.

مزایای درمان آرتروز زانو با سلول های بنیادی

سلول‌های بنیادی به انواع گوناگونی تقسیم می‌شوند که از بین این‌ها سلول‌های بنیادی اتولوگ در درمان آرتروز بسیار موثر هستند. این درمان مزایای منحصر بفرد خود را دارند که از مزایای این روش نسبت به سایر روش ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. ترمیم و بازسازی بافت: سلول‌های بنیادی می‌توانند به سلول‌های غضروفی و استخوانی تمایز یابند و به ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده کمک کنند. این امر باعث بهبود عملکرد مفصل و کاهش درد و تورم می‌شود.
2. کاهش التهاب: سلول‌های بنیادی خاصیت ضد‌التهابی دارند و می‌توانند به کاهش التهاب مفصل کمک کنند و کاهش التهاب، پیشرفت بیماری را کُند می‌کند.
3. امکان درمان بدون جراحی: درمان با این دسته از سلول‌ها غیرتهاجمی است و نیازی به جراحی مفصل ندارد. این موضوع ریسک و عوارض جانبی را کاهش می‌دهد.

[مطالعه بیشتر: جلوگیری از آرتروز زانو]

مقایسه سلول‌ درمانی آرتروز با سایر روش‌های درمان

انتخاب روش درمان آرتروز به شدت بیماری، علائم بیمار و شواهد علمی مربوط به هر مداخله بستگی دارد.

مقایسه این روش‌ها نباید صرفا بر اساس میزان تهاجمی بودن انجام شود؛ زیرا هر روش برای گروه متفاوتی از بیماران کاربرد دارد.

مراقبت های بعد از تزریق سلول بنیادی به زانو

مراقبت‌های بعد از انجام سلول های بنیادی در ترمیم استخوان یا درمان آرتروز از بخش‌های مهم برای بهبودی سریع این دسته از روش‌های درمانی است. در واقع تزریق سلول‌های بنیادی به زانو یک روش درمانی نوین است که به طور فزاینده‌ای در درمان آسیب‌های مفصلی و بهبود عملکرد زانو مورد استفاده قرار می‌گیرد. چرا که نوع سلول‌های بنیادی مورد استفاده در سلول درمانی زانو با توانایی تجدید و ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده، امیدهای جدیدی را برای بازگشت به فعالیت‌های روزانه و بهبود کیفیت زندگی بیماران ایجاد کرده، از مراقبت‌های بعد از تزریق درمان ساییدگی زانو با سلول های بنیادی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. دوره فیزیوتراپی خود را قطع نکنید و این دوره را ۴ تا ۶ روز پس از تزریق انجام دهید.
2. داروهای رقیق کننده خون عواملی هستند که مانع بهبودی شما می‌شوند، به همین دلیل حداقل تا ۶ هفته پس از تزریق این دسته از داروها را مصرف نکنید.
3. در صورتی که درد شما غیر قابل کنترل است، کمپرس یخ برای درد خود استفاده کنید.

موارد منع سلول درمانی برای آرتروز

علاوه بر موارد مصرف سلول درمانی در درمان آرتروز، افرادی وجود دارند که با وجود اینکه به آرتروز دچار هستند نمی‌توانند از سلول بنیادی استفاده کنند. این دسته از عبارتند از:

1. سن بالا: در افراد مسن‌تر، توانایی تمایز و تکثیر سلول‌های بنیادی ممکن است کاهش یافته باشد.
2. بیماری‌های زمینه‌ای: وجود بیماری‌های مزمن یا سیستمیک مانند دیابت، بیماری‌های خودایمنی یا سرطان می‌تواند روی عملکرد و قابلیت تمایز سلول‌های بنیادی تأثیر بگذارد. در چنین مواردی، بررسی دقیق وضعیت بالینی و درنظر گرفتن محدودیت‌های احتمالی ضروری است.
3. عفونت‌های مزمن: وجود عفونت‌های مزمن در ناحیه مفصل زانو می‌تواند مانع موفقیت درمان با سلول‌های بنیادی باشد.

عوارض تزریق سلول های بنیادی در زانو

افراد بسیاری که از سلول درمانی زانو  استفاده کرده‌اند از مزایای سلول درمانی زانو با سلول های بنیادی بسیار راضی بوده‌اند. با این حال همانند هر روش درمانی تزریق سلول بنیادی با توجه به شرایط بدنی هر فرد ممکن است عوارضی را نیز به دنبال داشته باشد.

سایت journals.sagepub معتقد به این است که علیرغم ناهمگونی قابل توجه مطالعات وارد شده از نظر پروتکل، فرمولاسیون، زمان و محل تزریق، یافته‌های این مرور سیستماتیک نشان می‌دهد که در کوتاه مدت، درمان سلول بنیادی ممکن است عوارضی همچون خونریزی، تب، تهوع و علائم آلرژیک در پی داشته باشد.

هزینه تزریق سلول های بنیادی در زانو

در کنار مواردی که برای کاربرد سلول های بنیادی برای درمان آرتروز زانو دارد، بسیاری از افراد به دنبال هزینه‌های این درمان هستند. هزینه درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی به چند عامل مهم بستگی دارد. اولین عامل، روش تزریق و درمان است. همچنین شیوه‌های درمانی مانند تکرار تزریق یا استفاده از فاکتورهای رشد نیز بر هزینه‌ها تأثیرگذار هستند. دومین عامل، تعداد جلسات درمانی است. در بیشتر موارد، یک سری درمان با سلول‌های بنیادی در چند نوبت انجام می‌شود و تعداد این جلسات بر هزینه نهایی درمان مؤثر است. سومین عامل، محل دریافت درمان است. هزینه تزریق سلول های بنیادی در زانو در مراکز مختلف (دولتی، خصوصی یا دانشگاهی) متفاوت است و هزینه‌های جانبی مانند اقامت و حمل ‌و ‌نقل نیز بر هزینه نهایی تأثیر دارند.

سخن آخر

مطالعات متعدد نشان داده‌اند که استفاده از سلول‌های بنیادی می‌تواند به عنوان یک راهکار درمانی امیدوارکننده برای آرتروز مطرح باشد. سلول درمانی زانو قابلیت تمایز به سلول‌های غضروفی و استخوانی را دارند و می‌توانند به تعمیر و بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده کمک کنند. همچنین، سلول‌های بنیادی خاصیت ضد‌التهابی و ایمنی‌زدایی دارند که می‌توانند روند پیشرفت بیماری را کندتر کنند.

سوالات متداول

میزان موفقیت درمان آرتروز با سلول‌های بنیادی چقدر است؟

میزان موفقیت سلول‌ درمانی آرتروز را نمی‌توان با یک درصد ثابت بیان کرد، زیرا مطالعات از فرآورده‌های سلولی متفاوت، تعداد تزریق‌های مختلف و روش‌های گوناگون ارزیابی استفاده کرده‌اند ولی برخی پژوهش‌ها بهبود درد و عملکرد را گزارش کرده‌اند. البته این نکته را فراموش نکنید که انتخاب بهترین مرکز درمان آرتروز زانو با سلول های بنیادی در میزان موفقیت تاثیر دارد.

نتایج سلول‌ درمانی چه زمانی مشخص می‌شود؟

در مطالعات بالینی، پیامدهای درمان در زمان‌های متفاوتی از جمله ۳، ۶ و ۱۲ ماه بررسی شده‌اند. اگر بیمار پاسخ مثبتی به مداخله بدهد، ممکن است تغییرات درد یا عملکرد را به‌تدریج تجربه کند. زمان مشخص و تضمین‌شده‌ای برای شروع یا دوام اثر درمان وجود ندارد.

تعداد جلسات تزریق سلول های بنیادی در زانو چقدر است؟

تعداد جلسات سلول‌درمانی زانو به نوع فرآورده سلولی، پروتکل درمانی و شرایط بیمار بستگی دارد. در مطالعات بالینی، روش‌هایی با یک یا چند تزریق مورد بررسی قرار گرفته‌اند، اما هنوز تعداد جلسات ثابت و استانداردی برای همه بیماران تعیین نشده است.

درمان قطعی آرتروز زانو با سلول‌های بنیادی امکان پذیر است؟

میزان اثربخشی درمان آرتروز زانو با سلول‌های بنیادی به عواملی مانند شدت و درجه آرتروز، میزان تخریب غضروف، سن و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. در بسیاری از بیماران، به ‌ویژه در مراحل خفیف تا متوسط آرتروز، سلول‌درمانی به ‌عنوان روشی امیدوارکننده برای کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل مورد بررسی قرار گرفته و در برخی مطالعات نتایج مثبتی داشته است.

آیا سلول بنیادی غضروف زانو را بازسازی می‌کند؟

بازسازی غضروف زانو با سلول‌های بنیادی یکی از رویکردهای نوین و امیدوارکننده در پزشکی بازساختی است که با هدف کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل و کمک به فرایندهای طبیعی ترمیم بافت مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این روش، از ظرفیت بالقوه سلول‌های بنیادی برای تنظیم التهاب و بازسازی غضروف استفاده می‌شود.

منابع:

hcahealthcare.co.uk