اختلالات مغزی همچون پارکینسون همواره یکی از چالش‌های اصلی پیش روی پزشکی بوده و بدون درمان قطعی، این بیماری‌ها با پیشرفت تدریجی خود، کیفیت زندگی بیماران را به شدت کاهش می‌دهند. در همین راستا، استفاده از سلول‌های بنیادی به عنوان یک رویکرد نوین درمانی مطرح شده است.
بیماری پارکینسون چیست؟
سوالی که برای برخی از افراد رخ می‌دهد این است که بیماری پارکینسون چیست؟ بیماری پارکینسون یک اختلال حرکتی سیستم عصبی است و بر اساس کاهش تولید دوپامین در مغز رخ می‌دهد. علائم به آرامی شروع می‌شود، اولین علامت ممکن است یک لرزش به سختی قابل توجه فقط در یک دست یا گاهی اوقات پا یا فک باشد. لرزش در بیماری پارکینسون شایع است اما این اختلال همچنین ممکن است باعث سفتی، کند شدن حرکت و مشکل در تعادل شود که خطر افتادن را افزایش می‌دهد.
آیا بیماری پارکینسون با سلول بنیادی درمان می‌شود؟
پاسخ این سؤال به کاربرد سلول های بنیادی و روش درمان بستگی دارد. در پژوهش‌های جدید، پیوند سلول‌های بنیادی، نتایج اولیه امیدوارکننده‌ای برای بهبود برخی علائم حرکتی پارکینسون نشان داده است. هنوز نمی‌توان گفت تمام بیماران مبتلا به پارکینسون با سلول بنیادی درمان می‌شوند یا این روش به طور قطعی روند پیشرفت بیماری را متوقف می‌کند.
طبق گفته sumitomo-pharma در مارس ۲۰۲۶، ژاپن برای فرآورده AMCHEPRY با نام علمی راگونه‌پروسل (Raguneprocel) تأیید مشروط و مدت‌دار صادر کرد. این فرآورده از سلول‌های بنیادی تهیه شده و برای بهبود علائم حرکتی بیمارانی در نظر گرفته شده است که پاسخ کافی به درمان‌های دارویی موجود، از جمله لوودوپا، ندارند.
چگونه با سلول بنیادی، بیماری پارکینسون درمان می‌شود؟
یکی از اهداف اصلی سلول‌درمانی پارکینسون، جبران بخشی از کاهش نورون‌های دوپامینرژیک در مغز است. سلول‌های بنیادی اتولوگ می‌توانند در شرایط آزمایشگاهی به سلول‌های پیش‌ساز عصبی هدایت شوند. پژوهشگران تلاش می‌کنند این سلول‌ها را به نورون‌هایی تبدیل کنند که ویژگی‌های نورون‌های تولیدکننده دوپامین را داشته باشند.
در برخی روش‌های تحقیقاتی، سلول‌های آماده‌شده از طریق جراحی تخصصی به ناحیه پوتامن (Putamen) در مغز پیوند زده می‌شوند. هدف این است که سلول‌های پیوندی زنده بمانند، بالغ شوند و در تولید دوپامین و بهبود مدارهای حرکتی نقش داشته باشند.
طبق تحقیقاتی که در سایت medicalnewstoday رخ داده، در درمان سلول‌های بنیادی از سلول‌های منبع مطمئن استفاده می‌شود که نوعی سلول تمایز نیافته هستند که می‌توانند به هر نوع سلولی رشد کند. از آنجایی که بیماری پارکینسون شامل تخریب نورون‌های دوپامینرژیک تولیدکننده دوپامین می‌شود، درمان با سلول‌های بنیادی از نظر تئوری می‌تواند جایگزین نورون‌های تخریب‌شده منبع مطمئن شود و به مغز اجازه دهد دوباره شروع به تولید سطوح سالم دوپامین کند.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر میتوانید با مشاوران بایوژن در ارتباط باشید.
مشاوره با ما
مزایای استفاده از سلول‌های بنیادی در درمان پارکینسون
طبق تحقیقات و مطالعات بالینی که محققان در طی این چند سال انجام داده‌اند، احتمال اینکه بیماری پارکینسون در لیست درمان بیماری های مغز و اعصاب با سلول بنیادی قرار گیرد، وجود دارد. درمان با سلول‌های بنیادی برای بیماری پارکینسون یک درمان تجربی امیدوارکننده است. از سلول‌های بنیادی برای جایگزینی سلول‌های آسیب‌دیده یا ناکارآمد استفاده می‌کند به این امید که بتواند عملکرد خود را بازیابی کند. از نکات مثبت این درمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- جایگزینی سلول‌های تولیدکننده دوپامین: در روش‌های پیشرفته مبتنی بر سلول‌های پرتوان، هدف ایجاد منبع جدیدی از نورون‌های دوپامینرژیک است.
- بهبود احتمالی عملکرد حرکتی: برخی مطالعات کوچک انسانی، بهبود شاخص‌هایی مانند کندی حرکت و عملکرد حرکتی را گزارش کرده‌اند.
- کمک به پیشرفت پزشکی بازساختی: مطالعات سلولی می‌توانند شناخت پژوهشگران از عملکرد نورون‌ها و روش‌های جایگزینی آن‌ها را افزایش دهند.
تفاوت درمان با سلول‌های بنیادی و روش‌های سنتی درمان پارکینسون
سایت ncbi معتقد به این است که در درمان سنتی معمولاً از داروهایی مانند لوودوپا، آگونیست‌های دوپامین و مهارکننده‌های آنزیم‌های تجزیه‌کننده دوپامین استفاده می‌کنند که موجب بهبود علائم می‌شوند، اما اثر زیادی بر پیشرفت بیماری ندارند. با این حال سلول‌های بنیادی این هدف را دارند تا با جایگزینی سلول‌های آسیب‌دیده در مغز با سلول‌های جدید سالم در سیستم عصبی پیشرفت بیماری را کُند کنند یا متوقف سازند.
جهت رزرو نوبت می توانید از طریق فرم زیر اقدام کنید:
سلول‌درمانی پارکینسون برای چه کسانی مناسب است؟
انتخاب بیمار برای درمان‌های سلولی به نوع فرآورده، شرایط پزشکی و معیارهای پروتکل درمانی بستگی دارد. در مطالعات پیشرفته پیوند نورون‌های دوپامینرژیک، معمولاً بیماران از نظر موارد زیر ارزیابی می‌شوند:
- تأیید تشخیص بیماری پارکینسون
- شدت علائم حرکتی و تأثیر آن‌ها بر زندگی روزمره
- پاسخ به داروهای رایج مانند لوودوپا
- سن و وضعیت سلامت عمومی
- وجود بیماری‌های همراه
- توانایی تحمل مداخله و پیگیری‌های مورد نیاز
چالش‌های درمان بیماری پارکینسون با سلول بنیادی
بحث سلول های بنیادی و درمان پارکینسون چالش‌هایی برای خود دارد که محققان در حال انجام تحقیقات لازم برای از بین بردن این موانع هستند. اطمینان از رد نشدن سلول‌های پیوندی وجود دارد، همچنین حصول اطمینان از اینکه سلول‌های پیوندی آنچه را که باید انجام می‌دهند و عوارض جانبی ناخواسته ایجاد نمی‌کنند.
عوارض جانبی درمان بیماری پارکینسون با سلول بنیادی
در کنار پیشرفت‌های اخیر که در حوزه پزشکی رخ داده، درمان بیماری پارکینسون با سلول بنیادی نیز عوارضی را به همراه دارد و باید به خوبی این بیماری مدیریت شود تا بعد از درمان با کمک سلول بنیادی کم‌ترین عوارض برای آن رخ دهد.
از آنجایی که تحقیقات سلول‌های بنیادی تنها در مراحل اولیه است، محققان تمام خطرات احتمالی را شناسایی نکرده‌اند. این روش به خودی خود خطراتی از جمله تشکیل تومور در مغز پس از پیوند و عفونت را دارد.
هزینه‌های درمان پارکینسون با سلول‌های بنیادی
موردی که در سلول‌های بنیادی و درمان پارکینسون حائز اهمیت است، هزینه نهایی این درمان می‌باشد. به طور کلی این درمان به امکانات و فناوری، میزان تخصص پزشک، تعداد جلسات و مراقبت‌های بعد از آن بستگی دارد. از طرفی قیمت سلول های بنیادی اغلب برای بیمارانی که از شرایط شدید با علائم طولانی مدت رنج می برند بالاتر است.
سوالات متداول
سلول‌درمانی پارکینسون چقدر طول می‌کشد؟
مدت درمان به نوع فرآورده، مراحل آماده‌سازی، روش پیوند و برنامه پیگیری بستگی دارد. بعضی روش‌های پیشرفته نیازمند آماده‌سازی آزمایشگاهی و مداخلات تخصصی هستند.
آیا بعد از سلول‌درمانی باید داروهای پارکینسون را قطع کرد؟
خیر. هیچ دارویی نباید بدون دستور متخصص مغز و اعصاب قطع یا تغییر داده شود. نیاز به دارو پس از هر مداخله بر اساس شرایط بیمار تعیین می‌شود.
منبع:
