شکستگی پا یکی از مواردی است که احتمال دارد تا برای هر فردی به وجود آید، در چنین شرایطی، فرد نباید وزن خود را روی پای آسیب‌دیده قرار دهد یا برای صاف‌کردن آن تلاش کند. در ادامه انواع شکستگی پا، علائم، روش‌های تشخیص، اقدامات اولیه و شیوه‌های درمان آن را بررسی می‌کنیم.
شکستگی پا چیست؟
شکستگی پا به ترک‌خوردگی یا قطع‌شدن پیوستگی استخوان در بخش‌های مختلف پا گفته می‌شود. این آسیب ممکن است در استخوان ران، زانو، ساق، مچ یا استخوان‌های کف پا و انگشتان ایجاد شود.
انواع شکستگی پا
شکستگی پا انواع مختلفی دارد که از آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
| نوع شکستگی | تعریف |
| شکستگی مویی | در این نوع آسیب، ترک باریکی روی استخوان ایجاد می‌شود که ممکن است در طول استخوان گسترش پیدا کند. روند بهبودی چنین ترک‌هایی معمولا زمان‌بر است و به مراقبت و پیگیری درمانی نیاز دارد. |
| شکستگی جزئی | با وجود این شکستگی فقط بخشی از استخوان ترک می‌خورد. |
| شکستگی جابه‌جایی استخوان | در این نوع شکستگی، قطعات استخوان دچار انحراف و جابه‌جایی می‌شوند، به همین دلیل، پزشک باید آن‌ها را دوباره در جای اصلی خود قرار دهد. |
| شکستگی بسته | در شکستگی بسته، استخوان شکسته است ولی پوست سالم است. |
| شکستگی مرکب | استخوان شکسته است و پوست نیز آسیب دیده است. |
| شکستگی کامل | استخوان در این شرایط دچار گسستگی کامل شده و به دو بخش جدا از هم تقسیم شده است. |
علت شکستگی پا
عوامل متعددی مثل تصادف، سقوط از ارتفاع، پوکی استخوان و ضعف استخوانی، حوادث ورزشی و برخورد ناگهانی و مستقیم اجسام سنگین می‌توانند منجر به بروز شکستگی در استخوان‌های پا شوند.
شکستگی پا در چه بخش‌هایی شایع‌تر است؟
پا از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که هر کدام می‌توانند دچار شکستگی شوند.
- شکستگی کف پا: استخوان‌های متاتارس در بخش میانی پا قرار دارند و نقش مهمی در حفظ تعادل و حرکت ایفا می‌کنند. فشار مداوم ناشی از ورزش‌های سنگین، پیاده‌روی طولانی یا دویدن مکرر می‌تواند به این استخوان‌ها آسیب بزند و باعث ایجاد شکستگی استرسی یا ترک مویی شود.
- شکستگی پا از لگن: شکستگی پا از لگن به طور معمول به عنوان سخت‌ترین نوع شکستگی شناخته می‌شود.
- شکستگی پا از زانو: شکستگی‌های ناحیه ران و اطراف زانو بیشتر در سالمندان، افراد مبتلا به پوکی استخوان یا در پی حوادث شدیدی مانند تصادف رخ می‌دهند. شدت و محل آسیب، روش درمان را تعیین می‌کند، به همین دلیل، برخی بیماران به جراحی، فیزیوتراپی و دوره نقاهت طولانی‌تری نیاز خواهند داشت.
- انگشتان پا: انگشتان پا به دلیل برخورد با جسم سخت یا افتادن اجسام سنگین می‌شکنند.
- مچ پا: یکی از شایع‌ترین بخش‌ها برای شکستگی مربوط به مچ پا است. این مورد نیز به خاطر پیچ‌خوردگی شدید یا افتادن به وجود می‌آید.
- ساق پا (درشت‌نی و نازک‌نی): طبق گفته‌ی پزشکان شکستگی در ساق پا بیشتر در اثر تصادف و ورزش‌های سنگین ایجاد می‌شود.
علائم شکستگی پا
نشانه‌های شکستگی پا به صورت زیر هستند.
- درد
- تورم
- کبودی
- ناتوانی در حرکت
- تغییر شکل پا
تشخیص شکستگی پا
- معاینه فیزیکی: پزشک محل درد، میزان تورم، کبودی، حساسیت و تغییر شکل پا را بررسی می‌کند.
- بررسی توانایی حرکت: توانایی بیمار برای حرکت‌دادن پا، ایستادن و تحمل وزن ارزیابی می‌شود.
- بررسی وضعیت عصب و عروق: نبض، حس، رنگ و دمای پا بررسی می‌شوند تا آسیب احتمالی به رگ‌های خونی یا اعصاب مشخص شود.
- رادیوگرافی: تصویربرداری با اشعه ایکس، روش رایج برای شناسایی بیشتر شکستگی‌ها و میزان جابه‌جایی استخوان است.
- سی‌تی‌اسکن: در شکستگی‌های پیچیده یا آسیب‌های اطراف مفصل، برای بررسی دقیق‌تر استخوان‌ها و قطعات شکسته استفاده می‌شود.
- ام‌آر‌آی: در تشخیص ترک‌های مویی، شکستگی‌های استرسی و آسیب‌های بافت نرم کاربرد دارد؛ به‌خصوص زمانی که شکستگی در رادیوگرافی مشخص نباشد.
درمان شکستگی پا
درمان شکستگی پا یا هر عضو بدن از اهمیت زیادی برخوردار است، چون در صورت انتخاب درمان نادرست عارضه‌های دیگری نیز برای فرد به وجود می‌آید. از طرفی علاوه درمان شکستگی، باید به درمان کشیدگی تاندون نیز توجه کرد.
سلول بنیادی اتولوگ
همانند ترمیم تاندون دست با سلول های بنیادی هنگامی که اجزای مختلف پا می‌شکنند نیز احتمال آسیب به تاندون‌ها وجود دارد. در این هنگام بسیاری از پزشکان تزریق سلول بنیادی اتولوگ را به افراد پیشنهاد می‌دهند. در این حالت تاندون‌های آسیب دیده بهم متصل می‌شوند و بعد از آن عمل درمان شکستگی استخوان انجام می‌شود.
طبق گفته ways2well.com
Mobility and quality of life can be greatly impacted by tendon damage. These disorders are brought on by aging, trauma, and overuse. Loss of functionality and pain are possible outcomes of tendon injury. Traditional treatments can be effective. But they often require long recovery periods. Inherent risks occur. Thankfully, stem cell treatment for tendon repair has been made possible by recent developments in regenerative medicine. A creative method of tendon healing and functionality restoration is provided by this new therapy option. Let’s explore the power of stem cells for tendon repair. How stem cell therapy for tendon repair can enhance the healing process and reduce recovery times will be explained. We will enter stem cell repair for bicep tendon tear. Why it becomes a more effective solution for tendon injuries will be described.
آسیب تاندون تاثیر مستقیمی بر کاهش تحرک و افت کیفیت زندگی افراد می‌گذارد. روش‌های درمانی سنتی با وجود اثربخشی، معمولا فرایند نقاهت طولانی مدتی دارند و ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند. پیشرفت‌های حوزه پزشکی ترمیمی، را با استفاده از سلول‌های بنیادی برای بازسازی بافت تاندون ایجاد کرده است. این شیوه نوین، پتانسیل بالایی در تسریع روند ترمیم بافت، کاهش طول دوره نقاهت و بازیابی دامنه حرکتی دارد.
گچ گرفتن
همانطور که می‌دانید مثل شکستگی دست گچ گرفتن روشی مرسوم برای درمان شکستگی است، پیش از گچ‌گیری، پا با بانداژ یا پانسمان مناسب پوشانده می‌شود و سپس گچ در اطراف آن قرار می‌گیرد تا استخوان‌ها در وضعیت صحیح ثابت بمانند. پس از گچ‌گیری، رعایت توصیه‌های پزشک اهمیت زیادی دارد. واردکردن فشار، تحمل وزن اضافی و انجام حرکات ناگهانی یا غیرطبیعی با پای آسیب‌دیده می‌تواند روند بهبودی را مختل کند، بنابراین باید از این کارها خودداری شود.
پلاتین
در بعضی از شکستگی‌های پا، پزشک برای ثابت نگه داشتن استخوان‌ها از پلاتین، پیچ یا میله فلزی استفاده می‌کند. این روش بیشتر زمانی به کار می‌رود که استخوان جابه‌جا شده باشد، شکستگی شدید یا ناپایدار باشد یا استخوان‌ها بدون کمک جراحی در جای درست قرار نگیرند. پلاتین در کنار پیچ‌ها کمک می‌کند قطعات استخوان در موقعیت مناسب باقی بمانند تا فرصت کافی برای جوش خوردن داشته باشند.
دارو برای شکستگی پا
دارو در درمان شکستگی پا بیشتر برای کنترل درد و کاهش ناراحتی بیمار استفاده می‌شود و به‌تنهایی باعث جوش خوردن استخوان نمی‌شود. برای دردهای معمولی ممکن است پزشک داروهای مسکن مانند استامینوفن را پیشنهاد کند. در بعضی شرایط، داروهای دیگری مانند ایبوپروفن نیز ممکن است مورد استفاده قرار بگیرند.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی معمولا بعد از طی شدن مرحله اصلی ترمیم شکستگی انجام می‌شود. بی‌تحرکی طولانی مدت می‌تواند باعث خشکی مفاصل و ضعیف شدن عضلات پا شود. فیزیوتراپیست با توجه به وضعیت فرد، تمرین‌هایی برای بهتر شدن حرکت مفصل، افزایش قدرت عضلات و بازگشت تدریجی عملکرد پا انجام می‌دهد. مدت زمان فیزیوتراپی به شدت شکستگی و روند بهبودی بستگی دارد و در آسیب‌های جدی ممکن است چند ماه ادامه داشته باشد.
جراحی
همه شکستگی‌های پا به جراحی نیاز ندارند و در بسیاری از موارد، استفاده از گچ یا آتل برای ثابت نگه داشتن استخوان کافی است. با این حال اگر شکستگی شدید باشد یا استخوان‌ها از جای خود خارج شده باشند، ممکن است جراحی لازم شود.
مراقبت از شکستگی پا
بعد از درمان شکستگی پا تا زمانی که استخوان جوش نخورده، بیمار نباید پای خود را حرکت دهد. بعد از جوش خوردن پا در عرض چند هفته و آرام آرام به فعالیت‌های خود برگردید. انجام حرکت ورزشی را نیز فراموش نکنید.
پیشگیری شکستگی پا
برای اینکه بتوانید از شکستگی پا پیشگیری کنید، می‌توانید راه‌های زیر را انجام دهید.
- استفاده از کفش مناسب فرد را از صدمات احتمالی محافظت می‌کند.
- ورزش منظم و تغذیه سالم را جدی بگیرید، این دو مورد باعث تقویت عضلات و استخوان‌ها می‌شود.
- گرم کردن اصولی پیش از شروع تمرینات سنگین، مانع از بروز فشارهای ناگهانی و آسیب‌های احتمالی به عضلات می‌شود.
عوارض شکستگی پا
از عوارض شکستگی پا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
- درد
- محدودیت حرکتی
- کبودی
- قرمزی و عفونت
سوالات متداول
بهبودی شکستگی پا چقدر طول می‌کشد؟
زمان دقیقی را نمی‌توان برای بهبود کامل شکستگی پا بیان کرد، چرا که این مورد به نوع و شدت شکستگی، موقعیت استخوان شکسته، سن، وضعیت استخوان و … بستگی دارد.
چرا بعد از شکستگی، پام کبود میشه؟
وقتی استخوان می‌شکند، عروق کوچک در نزدیکی این بخش نیز تخریب می‌شوند، با این کار خونریزی درون بافت اتفاق می‌افتد و پا کبود می‌شود.
چرا شکستگی پا در افراد دیابتی دیرتر بهبود پیدا می‌کند؟
افراد دیابتی به دلیل بیماری که دارند، اگر دچار شکستگی شوند، روند درمانی آن‌ها تا 87 درصد نسبت به افراد عادی کاهش می‌یابد، از طرفی دچار عارضه‌هایی مثل جوش نخوردن، دیر جوش خوردن و آرتروز کاذب می‌شوند.
برای ورم پا بعد از شکستگی چه کاری انجام بدم؟
بالا نگه داشتن عضو آسیب‌دیده، نخستین و مهم‌ترین گام در کاهش تجمع مایعات است، به همین منظور توصیه می‌شود در زمان استراحت، پا را با کمک چند بالشت در سطحی بالاتر از سطح قلب قرار دهید. استفاده از کمپرس سرد در بازه‌های زمانی ۱۵ دقیقه‌ای (چندین بار در روز) نیز تأثیر بسزایی در انقباض عروق و فروکش کردن التهاب دارد.
علت شکستگی پا در دوران بارداری چیست؟
کاهش میزان کلسیم استخوان‌ها یا کمبود ویتامین D، تغییرات هورمونی و فشار وارد شده به پاها از علت بروز شکستگی پا است.
منبع:
