یکی از بیماریهایی که زنان در سنین بالا به آن درگیر میشوند، پارکینسون است. اگر این بیماری به خوبی مدیریت نشود، زندگی روزمره افراد را نیز مشکلساز میکند. به همین دلیل در ادامه قصد داریم تا پارکینسون در زنان را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم، پس تا انتها همراه ما باشید.
پارکینسون چه بیماری است؟
بیماری پارکینسون در دستهی بیماریهای اختلال مغز و اعصاب پیشرونده قرار دارد، این بیماری به گونهای است که نورونهای مغزی در گذر زمان از بین میروند و فرد دچار علائم بسیاری در بدن خود میشود.
سن شروع بیماری پارکینسون در زنان
با افزایش سن احتمال ابتلا به پارکینسون نیز بالا میرود، منابع زیادی سن میانگین درگیری با این بیماری را 70 سال بیان کردهاند. با این حال این سن برای همهی افراد یکسان نیست و ممکن است خانمی زودتر یا دیرتر از این سن دچار پارکینسون شود.
علت پارکینسون در زنان
اولین و مهمترین علت بروز پارکینسون کمبود دوپامین در سطح بدن است، مورد بعدی اجسام لویی هستند، این اجسام تودههای مغزی میباشند که عامل تشکیل آنها پروتئینهای معیوبی به نام آلفا سینوکلئین هستند. به دلیل معیوب بودن این اجسام بدن نمیتواند از آنها استفاده کند.
علائم پارکینسون در خانمها
جالب است بدانید که علائم پارکینسون در زنان متفاوتتر از مردان است. از علائم پارکینسون در زنان جوان و پیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- لرزش
- کندی حرکت
- سفتی عضلات
- عدم تعادل و تغییر در وضعیت بدن
- خستگی
- یبوست
- گرفتگی عضلات
- تغییرات عاطفی مانند افسردگی، اضطراب یا تحریک پذیری
- مشکلات خواب
- مشکل در بلع، جویدن یا صحبت کردن
- مسائل شناختی، مانند مشکلات حافظه یا استدلال
- پاهای بی قرار
- ریزش بزاق دهان
چه عواملی ریسک ابتلا به پارکینسون را افزایش میدهند؟
سن، وراثت، قرار گرفتن در معرض سموم و جنسیت از عوامل هستند که ریسک ابتلا به پارکینسون را افزایش میدهند. باید بدانید که مردان بیشتر از زنان دچار پارکینسون میشوند.
طول عمر بیماران پارکینسون
پیشبینی طول عمر در مبتلایان به پارکینسون به دلیل تفاوت در شرایط فردی، یکسان نیست. بسیاری از این افراد سالها پس از تشخیص اولیه، به زندگی خود ادامه میدهند، با این حال، متغیرهایی همچون سن در زمان تشخیص، نوع بیماری و وضعیت سلامت عمومی بدن، از عوامل تعیینکنندهای هستند که مسیر پیشرفت این بیماری را تحت تاثیر قرار میدهند.
عوامل موثر بر علائم پارکینسون در زنان
شیردهی در دوران بارداری، داروهای پارکینسون و بارداری، شیر دادن و داروهای پارکینسون و دوران قاعدگی و یائسگی مواردی هستند که علائم پارکینسون را بیشتر میکنند. در مورد تاثیر یائسگی و دوران قاعدگی بر پارکینسون میتوان چنین گفت که چند روز قبل از قاعدگی و در طول قاعدگی اثربخشی داروها تا حد زیادی کاهش مییابد، همزمانی دوران یائسگی با بیماری پارکینسون، شرایط جسمی و روحی زنان را پیچیدهتر میکند. پارکینسون نه تنها بر کیفیت عملکرد جنسی تاثیر میگذارد، بلکه میتواند با علائم یائسگی تداخل پیدا کند. برای مثال، تعریقهای ناشی از یائسگی ممکن است سایر علائم پارکینسون را تشدید کند.
تشخیص پارکینسون در زنان
به طور کلی پزشک از راههای زیر برای تشخیص پارکینسون در زنان استفاده میکند.
- بررسی سوابق پزشکی فرد
- آزمایش خون
- آزمایشات تصویربرداری مانند MRI، سونوگرافی مغز و اسکن PET
درمان پارکینسون در زنان
درمان پارکینسون در زنان نیازمند دانش و تجربه زیادی است و هر مرکز و پزشکی نمیتواند این بیماری را درمان کند. به همین دلیل برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه توصیه میشود تا با مشاورین ما که در زمینهی درمانهای غیر جراحی تجربه دارند در تماس باشید. از درمانهای این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
درمان دارویی
برای کنترل علائم پارکینسون، درمانهای دارویی اولین و حیاتیترین ابزار در اختیار پزشکان قرار دارد. از آنجایی که علت اصلی علائم پارکینسون، کاهش سطح مادهای به نام دوپامین در مغز است، هدف اصلی داروها بازگرداندن تعادل به این ماده است. داروی لوودوپا شناختهشدهترین درمان در این مسیر است که معمولا همراه با کاربیدوپا تجویز میشود تا هم قدرت اثرگذاریاش بیشتر شود و هم عوارض کمتری برای بیمار داشته باشد.
تغییرات سبک زندگی
طبق گفته pamhealth تغییرات کوچک در سبک زندگی، نتایج بزرگی را برای سلامت شما رقم میزند. ترکیب تغذیه سالم، تحرک بدنی و مدیریت استرس، تنها راهی برای پیشگیری از بیماریهایی مانند دیابت و فشار خون نیست، بلکه ابزاری قدرتمند برای حمایت از سیستم عصبی است. برای افراد مبتلا به پارکینسون، این تغییرات آگاهانه همراه با ترک عادتهای مضر مانند سیگار میتواند مکمل موثری در کنار درمانهای دارویی باشد و به کاهش شدت علائم و بازیابی توان ذهنی و جسمی کمک زیادی کند.
رژیم غذایی
زغال اخته، شاه توت، بلوبری، سنجد، گوجهفرنگی، فلفل، بادمجان، اسفناج، کلم پیچ، گردو، پسته، ماهی، سویا و لوبیا قرمز، گوشت قرمز، مرغ، عدس و نخود را افراد پارکینسونی باید در رژیم غذایی خود قرار دهند.
ورزش
با ورزش شاهد مواردی همچون بهبود تعادل، کاهش خطر زمین خوردن، افزایش کیفیت راه رفتن، افزایش عملکرد شناختی و کاهش اختلالات خواب خواهید شد.
اسکوات با صندلی
- جلو صندلی بایستید.
- دستان خود را به سمت جلو دراز کنید.
- باسن خود را به عقب بکشید تا به صندلی برخورد کند.
- پاهای خود را خم کنید.
- تعداد ست: سه ست 8 تا 12 مرتبه
حرکت پل
- به پشت دراز بکشید.
- کف پاهای خود را بر روی زمین بگذارید.
- زانوهای خود را خم کنید.
- باسن خود را از زمین بلند کنید.
- تعداد ست: سه ست و 8 تا 12 بار
دویدن درجا
برای انجام این تمرین، ابتدا کنار یک سطح ثابت و محکم (مانند پیشخوان آشپزخانه یا پشتی یک صندلی سنگین) بایستید و برای حفظ تعادل، حتما دست خود را به آن تکیه دهید. سپس در همان محل شروع به درجا زدن با سرعت ملایم کنید. تمرکز خود را بر حفظ ریتم و تعادل بگذارید. ۳ بار در هفته و هر بار به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه برای این ورزش کافی است.
جراحی
در صورتی که درمان بدون جراحی پارکینسون برای فرد پاسخگو نباشد، پزشک در آخرین مرحله از جراحی استفاده میکند. تحریک عمقی مغز (DBS) یکی از روشهای تخصصی جراحی برای کنترل پارکینسون است. در این روش، با کاشت الکترود در نواحی خاصی از مغز، پیامهای عصبی عامل بیماری تنظیم و متعادل میشوند، این امر به کاهش چشمگیر علائم حرکتی و بهبود عملکرد روزانه بیمار کمک میکند.
راههای پیشگیری از پارکینسون در زنان
با وجود مواردی که گفته شد، بسیاری از افراد به دنبال آگاهی از راههای پیشگیری از پارکینسون هستند.
- ورزشهای هوازی (مانند پیادهروی سریع، شنا یا رقص) باعث افزایش ترشح فاکتور رشد عصبی (BDNF) میشوند. این پروتئین مانند کود برای سلولهای مغزی عمل میکند و انعطافپذیری عصبی را افزایش میدهد.
- التهاب مزمن یکی از عوامل زمینهساز بیماریهای نورودژنراتیو (تخریبی عصبی) است. مصرف مواد غذایی غنی از آنتیاکسیدان میتواند خطر را کاهش دهد.
- هورمونهای استرس (مانند کورتیزول) در دراز مدت میتوانند به سلولهای مغزی آسیب بزنند. خواب کافی نیز برای پاکسازی سموم مغزی (توسط سیستم گلیمفاتیک) حیاتی است. اختلالات خواب مداوم یکی از علائم پیشزمینه یا عوامل تشدیدکننده بیماریهای عصبی است.
- تحقیقات درباره رابطه استروژن و پارکینسون همچنان ادامه دارد. اگرچه استروژن ممکن است اثر محافظتی بر نورونهای دوپامین داشته باشد، اما جایگزینی هورمونی در دوران یائسگی باید حتما و تنها تحت نظر متخصص غدد یا زنان انجام شود.
سخن پایانی
در پایان باید تاکید کرد که بیماری پارکینسون در زنان فراتر از یک تشخیص پزشکی ساده است، این بیماری نیازمند دانشی چندجانبه است که تفاوتهای هورمونی و بیولوژیک را در نظر میگیرد. شناخت دقیق علائم و درک اینکه پارکینسون چگونه بر کیفیت زندگی زنان تاثیر میگذارد، نخستین گام برای مدیریت اثربخش آن است.
سوالات متداول
استروژن چه نقشی در بیماری پارکینسون دارد؟
همانطور که قبلا گفته شد، پارکینسون بسیاری از نواحی بدن را دچار مشکل میکنند، از طرفی بسیاری از زنان در سن یائسگی دچار این بیماری میشوند، در این سن میزان استروژن کم میشود و باید گفت که مقدار استروژن بر دوپامین بسیار موثر است. چرا که جذب سلولهای عصبی و اثر محافظتی بر نورونها توسط استروژن انجام میشود.
آیا خانمهای باردار نیز دچار پارکینسون میشوند؟
با این وجود که سن میانگین ابتلا به پارکینسون 70 سال تخمین زده شده است ولی در بعضی مواقع خانمهای باردار نیز ممکن است به این بیماری دچار شوند. علائم در این دسته خیلی حادتر از بقیه است و داروهای مصرفی تنها در یک سوم از این گروه جواب میدهد. لوودوپا دارویی موثر در پارکینسون است و مصرف آن احتمال نقایص مادرزادی و سقط جنین را افزایش میدهد.
آیا پیشرفت بیماری پارکینسون مرحله به مرحله است؟
شدت گرفتن عوارض بیماری پارکینسون معمولا روندی تدریجی دارد و ممکن است سالها یا حتی دههها طول بکشد. از سوی دیگر، نحوه بروز علائم و سرعت پیشرفت بیماری در افراد مختلف یکسان نیست و هر بیمار ممکن است در مراحل گوناگون، تجربه متفاوتی داشته باشد.
آیا پارکینسون ارثی است؟
علت دقیق بروز پارکینسون هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما شواهد نشان میدهد که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در آن نقش دارند. جالب است بدانید که ابتلا به پارکینسون ارثی بسیار نادر است، چرا که بیشتر جهشهای ژنتیکی به صورت تصادفی رخ میدهند.
پارکینسون چه خطراتی در دوران شیردهی دارد؟
اگر در حال مصرف داروهای پارکینسون هستید، باید بدانید که اطلاعات علمی در مورد ایمنی شیردهی در این دوران محدود است. هنوز به طور دقیق مشخص نیست که داروهایی نظیر لوودوپا یا مهارکنندههای MAO-B (مانند سلژیلین و رازاگیلین) وارد شیر مادر میشوند یا خیر.
منبع:
