اختلالات حرکتی نوعی از بیماریهای عصبی هستند که بر کارهای ارادی و غیرارادی فرد تاثیر میگذارند. این مشکل تمامی زندگی افراد را تحت تاثیر قرار میدهد، به همین دلیل در ادامه قصد داریم تا درمان اختلالات حرکتی و مدیریت علائم آن را مورد بررسی قرار دهیم.
انواع اختلالات حرکتی
قبل از آشنایی با درمان اختلالات حرکتی به بررسی انواع آسیبهای اختلال حرکتی میپردازیم.
- آتاکسی: این اختلال بخش مخچه مغز را تحت تاثیر قرار میدهد، با بروز این مشکل در ابتدا فرد دچار حرکات ناهماهنگ و غیرمتعادلمیشود و در بعضی مواقع از فرد صداهای ناخواسته مثل جیغ تولید میگردد.
- اختلال حرکتی ناشی از اماس: MS علائمی مثل اسپاسم عضلات، تکانههای غیرارادی، گرفتگیهای شدید (میوکلونوس) و حتی مشکلاتی شبیه به بیماری پارکینسون را به همراه دارد، هر کدام از این موارد زندگی افراد را به شدت تحت تاثیر قرار میدهند.
- استریوتایپی: کوبیدن سر و تکان دادن دستها از نشانههای وجود استریوتایپی میباشد.
- دیستونی گردنی: با وجود دیستونی گردنی، گردن به طور مداوم به جلو، عقب یا به سمت شانهها خم میشود.
- پارکینسون: این بیماری نیز به عنوان ناتوانی حرکتی شناخته میشود، لرزش، کندی حرکات، خشکی عضلات و مشکلات تعادل در بیماران پارکینسون شایع است.
- اختلال حرکتی پریودیک: این نوع اختلال نشانههای خود را در حرکات غیرارادی نشان میدهد، این مشکل باعث اختلال در خواب میگردد.
- اوتیسم: بیماران اوتیسمی حرکتهای روزمره مانند پریدن، دویدن و … مشکل دارند.
- اختلال حسی- حرکتی: تاردیو دیسکینزی در طول روز حرکات غیرارادی و تیکهای عصبی را به همراه دارد. در نتیجهی این مشکل بیماران نمیتوانند حرکات خود را کنترل کنند.
- سندروم توت: سندروم توت باعث تیکهای صوتی و حرکتی میشود.
- آتروفی سیستم چندگانه: این مشکل نیز نوع اختلال حرکتی است که در آن به سیستم و سلولهای عصبی مغز آسیب وارد میشود.
تشخیص اختلالات حرکتی
پزشک از طریق آزمایشات تشخیص اختلالات حرکتی، به وجود این بیماری پی میبرد. این آزمایشات عبارتند از:
- آزمایش خون
- الکترومیوگرافی (EMG)
- الکتروانسفالوگرام (EEG)
- تست مایع نخاعی (پانکسیون کمری)
- مطالعه هدایت عصبی
- آزمایشات روانشناختی عصبی
روشهای درمان اختلالات حرکتی
بسیاری از اختلالات حرکتی درمان ندارند ولی میتوان علائم آنها را تا حد زیادی کنترل کرد. این سری از درمانها عبارتند از:
روش نوین
درمان اختلالات حرکتی با بهرهگیری از روشهای نوین و تکنولوژیهای پیشرفته وارد مرحله جدیدی شده است. این متدهای جدید با هدف بازسازی بافتهای آسیبدیده عصبی و تنظیم مجدد سیگنالهای مغزی، فرصتی بینظیر برای مدیریت پایدار علائم و بهبود چشمگیر کیفیت زندگی بیماران فراهم کردهاند. با این حال برای کسب اطلاعات بیشتر با مشاورین ما در تماس باشید.
رژیم غذایی و سبک زندگی
استرس اکسیداتیو دشمن شماره یک سلولهای مغزی است. مصرف میوههای رنگی (مانند زغالاخته و شاتوت)، سبزیجات تیره و گردو به دلیل داشتن آنتیاکسیدان، از تخریب بیشتر نورونها جلوگیری میکند. ویتامینهای گروه B مسئول ترمیم غلاف میالین (پوشش اعصاب) هستند. کمبود این ویتامینها میتواند لرزش و بیحسی عضلات را تشدید کند.
دارو درمانی
نوع اختلال، علائم و شدت آن در انتخاب دارو بسیار حائز اهمیت است، به طور مثال برای درمان پارکینسون بدون جراحی نیاز به افزایش سطح دوپامین میباشد و از این رو لوودوپا تجویز میشود.
طبق گفته mayoclinic
Treatment for movement disorders may include medicines to manage symptoms. Sometimes a combination of medicines may be needed. Botox injections also can treat some movement disorders, such as dystonia and essential tremor.
درمان اختلالات حرکتی ممکن است شامل داروهایی برای مدیریت علائم باشد. گاهی اوقات ممکن است ترکیبی از داروها مورد نیاز باشد. تزریق بوتاکس همچنین میتواند برخی از اختلالات حرکتی مانند دیستونی و لرزش اساسی را درمان کند.
فیزیوتراپی
یکی از بهترین گزینهها برای درمان اختلالات حرکتی بدون جراحی، فیزیوتراپی میباشد. چرا که این مورد عملکرد فیزیکی، کاهش درد و سفتی عضلات را کنترل میکند.
گفتار درمانی
همانطور که گفته شد برخی از بیماریها در قدرت تکلم افراد نیز تاثیر دارند، به همین دلیل در صورت نیاز از گفتار درمانی استفاده میشود.
تحریک عمقی مغز
تحریک عمقی مغز در دسته جراحی درمان اختلالات حرکتی قرار دارد. در این روش الکترودهایی در بخشهایی از مغز گذاشته میشوند تا بیمار با کمک آنها بتواند فعالیتهای غیر ارادی خود را مدیریت کند.
تالاموتومی
اگر بیمار دچار لرزش شدید شده باشد، پزشک از جراحی تالاموتومی استفاده میکند و این عمل جهت برداشتن قسمتی از تالاموس، انجام میشود.
جراحی ستون فقرات
اختلالاتی که مربوط به ستون فقرات میشوند، میتوانند جراحی ستون فقرات انجام دهند. این جراحی کاملا به شرایط و وضعیت بیمار بستگی دارد و در برخی مواقع بخشی از استخوان یا بافت فشاری بر اعصاب برداشته میشوند.
عوارض وجود اختلالات حرکتی
اولین مشکلی که اختلالات حرکتی به همراه دارند، بروز افسردگی میباشد. چون محدودیتهای حرکتی حس منزوی بودن را در فرد تقویت میکند. از لحاظ مشکلات جسمی نیز کارهای سادهای مثل راهرفتن، غذا خوردن یا نوشتن برای فرد مشکلساز میشود.
سخن پایانی
در این بخش سعی شد تا درمان ناتوانی حرکتی به خوبی مورد بررسی قرار گیرد، به یاد داشته باشید که به هیچ عنوان کار خودسرانهای از بابت درمان کندی حرکت و دیگر عوارض این سری از بیماریها انجام ندهید و برای آگاهی از بهترین روشهای درمان اختلالات حرکتی با پزشک با تجربهای در مراکزی مثل مرکز سلول درمانی در ارتباط باشید.
سوالات متداول
یا اختلالات حرکتی ارثی هستند؟
لزوما خیر، اما ژنتیک نقش مهمی دارد. برخی اختلالات مانند بیماری هانتینگتون یا برخی از انواع دیستونی و آتاکسی مستقیماً ریشه ژنتیکی دارند و از والدین به فرزندان منتقل میشوند. اما بیماریهایی مثل پارکینسون معمولا ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی (مثل قرار گرفتن در معرض سموم) هستند. برای اطمینان، انجام مشاوره ژنتیک در خانوادههایی که سابقه این بیماریها را دارند، توصیه میشود.
تفاوت بین تیک عصبی و اختلال حرکتی چیست؟
در تیک عصبی معمولا حرکات سریع، تکراری و ناگهانی هستند (مثل پلک زدن یا تکان دادن شانه) که فرد ممکن است بتواند برای مدت کوتاهی آنها را با اراده خود سرکوب کند، اما در نهایت مجبور به انجام آن میشود تا فشار عصبیاش تخلیه شود. اما دز اختلال حرکتی مانند لرزش یا پارکینسون، اغلب کاملا غیرارادی هستند و فرد هیچ کنترلی روی شروع یا توقف آنها ندارد. همچنین این اختلالات معمولا الگوی مداومتری نسبت به تیکها دارند.
آیا استرس باعث تشدید اختلالات حرکتی میشود؟
بله قطعا، دلیل علمی این موضوع به سیستم عصبی مرکزی برمیگردد. استرس و اضطراب باعث آزاد شدن هورمونهایی مثل آدرنالین و کورتیزول میشوند. این هورمونها فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک را بالا برده و حساسیت گیرندههای عصبی در بخشهایی از مغز که مسئول کنترل حرکت هستند، را تشدید میکنند.
منابع:
