مینیسک زانو عضو مهمی در زانو محسوب میشود، این عضو بین ساق پا (درشت نی) و استخوان ران (فمور) قرار دارد و آسیب به مینیسک کل زانو را مختل میکند، در ادامه قصد داریم تا درمان کشیدگی مینیسک زانو و دیگر موارد مهم آن مورد بررسی قرار گیرند.
علل کشیدگی مینیسک زانو
کشیدگی مینیسک زانو علتهای زیادی دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
- پیچ خوردگی شدید
- ورزشهای پرتحرک مانند فوتبال، بسکتبال و تنیس
- چرخش ناگهانی
- چمباتمه زدن
- افزایش سن
- بلند کردن اجسام سنگین به شکل نادرست
- عدم گرمکردن قبل از ورزش
- استفاده از کفش نامناسب
- سابقه آسیب قبلی زانو
علائم کشیدگی مینیسک زانو
کشیدگی مینیسک زانو به صورت خفیف، متوسط یا شدید دستهبندی میشود، این طبقهبندی باعث شده تا کشیدگی این ناحیه نیز به سه بخش تقسیم شود.
علائم کشیدگی مینیسک زانو خفیف
- درد
- تورم
علائم کشیدگی مینیسک زانو متوسط
- درد در کنار یا مرکز زانو
- سفتی یا سختی زانو
- عدم توانایی در حرکت راحت زانو
علائم کشیدگی مینیسک زانو شدید
- عدم توانایی در صاف کردن زانو
- قفل کردن زانو
- سفتی و تورم شدید
راه های تشخیص کشیدگی مینیسک زانو
راههای بسیاری برای تشخیص کشیدگی مینیسک زانو وجود دارند که عبارتند از:
- بررسی علائم بالینی و شرح حال (مکانیسم آسیب): پزشک ابتدا درباره نحوه بروز حادثه (مثل چرخش ناگهانی یا ضربه) سؤال میکند. علائم کلیدی مینیسک شامل قفل شدن زانو، احساس خالی کردن مفصل و درد دقیق در خط مفصلی (نقطه اتصال دو استخوان) است که با نشستن روی دو پا یا چرخش زانو تشدید میشود.
- معاینات فیزیکی و تستهای اختصاصی: برخلاف معاینات عمومی، برای مینیسک از تستهای فشاری و چرخشی استفاده میشود.
- تصویربرداری با رادیوگرافی: هرچند اشعه ایکس نمیتواند بافت نرمی مثل مینیسک را نشان دهد، اما پزشک برای رد کردن احتمال شکستگی یا اطمینان از نبود قطعات استخوانی جدا شده در مفصل، حتما آن را تجویز میکند تا مطمئن شود درد ناشی از استخوان نیست.
- تصویربرداری با MRI: MRI دقیقترین روش برای تشخیص کشیدگی یا تغییر شکل مینیسک است. در این تصویربرداری، هرگونه سیگنال غیرعادی در داخل بافت مینیسک که نشاندهنده کشیدگی یا پارگیهای ظریف باشد، به وضوح مشاهده شده و شدت آسیب (درجه ۱ تا ۳) تعیین میشود.
راه های درمان کشیدگی مینیسک زانو
درمانهای زیادی برای کشیدگی مینیسک زانو وجود دارند که پزشک با توجه به نیاز فرد بهترین آن را تجویز میکند. برای اطلاعات دقیق از این سری از درمانها مثل درمان آرتروز با سلول بنیادی و مواردی به این شکل پیشنهاد میشود تا با مشاورین ما در تماس باشید.
اقدامات اولیه
در مرحله اول، تا حد امکان از راه رفتن خودداری کنید، برای کاهش درد و التهاب از یخ استفاده کنید. استفاده از باندهای کشی و زانوبندهای مخصوص برای کاهش ورم نیز توصیه میشود.
سلول درمانی
مینیسک زانو نیز در لیست بیماری های قابل درمان با سلول های بنیادی قرار دارد، درمان آسیبهای مینیسک با سلولهای بنیادی، روشی غیرجراحی است که به جای حذف بافت آسیبدیده، بر ترمیم و حفظ آن تمرکز دارد. در این متد، سلولهای بنیادی از بدن خود بیمار (مغز استخوان یا بافت چربی) استخراج و پس از آمادهسازی، تحت هدایت تصویربرداری دقیق به ناحیه آسیبدیده تزریق میشوند. این سلولها با ترشح فاکتورهای رشد و مواد ضدالتهابی، فرآیند طبیعی بازسازی بافت را تحریک کرده و جریان خون را در نواحی کمخون مینیسک بهبود میبخشند.
درمانهای دارویی
مصرف داروهایی مثل ژلوفن و ناپروکسن برای کاهش درد و ورم و استفاده از ژلهای ضدالتهاب برای تسکین موضعی درد برای کشیدگی این ناحیه نیز قابل استفاده است.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی در درمان کشیدگی مینیسک دو هدف اصلی اول کاهش التهاب و درد و دوم بازگرداندن پایداری به مفصل از طریق تقویت عضلات محیطی را دنبال میکند.
حرکت صدف
بسیاری از آسیبهای مینیسک به دلیل ضعف عضلات لگن رخ میدهند. این ورزش ثبات لگن را تقویت میکند تا فشار از روی زانو برداشته شود.
- روش انجام: به پهلو دراز بکشید (پای آسیبدیده بالا باشد). زانوها را کمی خم کنید و روی هم قرار دهید. بدون اینکه لگن شما به سمت عقب بچرخد، زانوی بالایی را مانند باز شدن صدف بالا ببرید در حالی که پاشنههای پا به هم چسبیدهاند.
- زمان: ۵ ثانیه مکث و سپس بازگشت. (۱۰ تکرار برای هر سمت)
انقباض ایزومتریک چهارسر (Quad Sets)
این ورزش بدون حرکت دادن مفصل زانو، عضله اصلی حمایتگر را فعال میکند و برای مراحل ابتدایی که درد زیاد است، عالی است.
- روش انجام: روی زمین بنشینید و پاهایتان را دراز کنید. یک حوله کوچک لوله شده را زیر زانوی آسیبدیده قرار دهید. سعی کنید با پشت زانو به حوله فشار بیاورید و عضله جلوی ران را منقبض کنید.
- زمان: انقباض را ۵ ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید. (۱۰ تکرار در ۳ ست)
تزریق هیالورونیک اسید
هیالورونیک اسید مادهای است که به طور طبیعی در مایع مفصلی وجود دارد و نقش روانکننده و ضربهگیر را ایفا میکند. در زمان آسیب مینیسک، کیفیت این مایع کاهش مییابد. تزریق این ماده باعث لغزندهسازی سطح مفصل شده، اصطکاک را کاهش میدهد و از سایش بیشتر بافت آسیبدیده مینیسک جلوگیری میکند.
تزریق اوزون
اوزونتراپی باعث افزایش جریان خون در بافتهای مفصلی میشود. گاز اوزون تزریق شده در مفصل، اکسیژنرسانی به بافت مینیسک را بهبود بخشیده و با تحریک سیستم ایمنی، فرآیندهای التهابی مزمن را خاموش میکند.
تزریق PRP
در این روش مقداری از خون خود بیمار گرفته شده و پس از سانتریفیوژ، پلاکتها با غلظت بالا جدا میشوند. این پلاکتها حاوی فاکتورهای رشد پروتئینی هستند که وقتی به محل کشیدگی مینیسک تزریق میشوند، سلولهای ترمیمی را به آن ناحیه فراخوانی کرده و سرعت بازسازی بافت را (به ویژه در نواحی که خونرسانی ضعیفی دارند) به شدت افزایش میدهند.
جراحی
در صورتی که درمان مینیسک زانو با سلول های بنیادی، تزریق اوزون و … برای فرد پاسخگو نباشد، پزشک در آخرین مرحله از جراحی استفاده میکند.
طبق گفته mayoclinic
If the tear can’t be repaired, the meniscus might be surgically trimmed, possibly through tiny incisions using an arthroscope. After surgery, you will need to do exercises to increase and maintain knee strength and stability.
اگر پارگی قابل ترمیم نباشد، ممکن است مینیسک با جراحی، احتمالا از طریق برشهای کوچک با استفاده از آرتروسکوپ، بریده شود. پس از جراحی، باید تمریناتی را برای افزایش و حفظ قدرت و پایداری زانو انجام دهید.
آیا میتوان از کشیدگی مینیسک زانو پیشگیری کرد؟
با راهکارهای ساده میتوان از کشیدگی مینیسک زانو جلوگیری کرد.
- زانو به تنهایی یک مفصل ضعیف است و ثبات آن به عضلات ران بستگی دارد. چرا که این عضلات مانند یک ضربهگیر عمل کرده و فشار وارد بر مینیسک را هنگام پریدن یا راه رفتن جذب میکنند.
- بسیاری از آسیبهای مینیسک به دلیل عدم تعادل یا فرود ناصحیح هنگام ورزش رخ میدهد. به همین دلیل ورزشکاران باید بیاموزند که هنگام فرود، زانوهایشان به سمت داخل متمایل نشود.
- مینیسک یک بافت نیمهغضروفی است، گرم کردن باعث افزایش جریان خون و انعطافپذیری بافتهای اطراف مفصل میشود.
- کفشی که قوس پا را به درستی حمایت نکند، باعث انحراف مچ پا و در نتیجه وارد شدن فشار غیرطبیعی و چرخشی به مینیسک زانو میشود.
سخن پایانی
فرقی نمیکند از پیشرفتهترین روشها مثل سلولهای بنیادی استفاده کنید یا فیزیوتراپی سنتی، درمان ترمیم کشیدگی مینیسک زانو بیش از هر چیز به زمان و تداوم نیاز دارد. مهمترین عامل، گوش دادن به پیامهای بدنتان و پرهیز از عجله برای بازگشت به فعالیتهای سنگین است.
سوالات متداول
چقدر زمان میبرد تا کشیدگی مینیسک کاملا خوب شود؟
بسته به شدت آسیب، کشیدگیهای خفیف (درجه ۱) معمولا بین ۴ تا ۶ هفته زمان نیاز دارند. اما اگر آسیب جدیتر باشد، فرآیند بازتوانی ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد.
آیا پیادهروی برای کشیدگی مینیسک ضرر دارد؟
در روزهای اول که درد و تورم زیاد است، پیادهروی طولانی توصیه نمیشود. اما پس از کاهش التهاب، پیادهروی کوتاه در سطوح صاف با کفش مناسب، برای حفظ جریان خون و جلوگیری از خشکی مفصل بسیار مفید است.
منابع:
